Kleuter- en basisschool op multigenerationele campus

Geduld is een schone deugd. Vrije basisschool De Weg-Wijzer moest maar liefst twintig jaar wachten op de realisatie van haar plannen, maar kon begin dit jaar dan toch eindelijk haar nieuwe gebouw in gebruik nemen. Met dank aan de Zusters Van Liefde, die een terrein ter beschikking stelden toen het oorspronkelijke dossier verstrikt raakte in een administratief en juridisch kluwen. De nieuwe school bevindt zich haast letterlijk onder de kerktoren van Zaffelare. 

Dankbaar gebruikmakend van de opportuniteiten van deze centrale inplanting in het dorp is het gerealiseerde project een stuk ambitieuzer dan zijn voorganger. “We kunnen stellen dat de school de motor is geworden van de herontwikkeling van de gehele dorpskern ten noordoosten van de kerk”, vertelt Sara Van Damme, architect-projectleider bij De Vloed Architects. “We ontwikkelden een gemeenschappelijke stedenbouwkundige visie met het aanpalende woonzorgcentrum Sint-Vincentius, dat in de nabije toekomst eveneens een vernieuwbouw ambieert. Binnenkort zal er dus sprake zijn van één groot multigenerationeel project. Om zowel de openheid rondom als de afstand tot de kerk met kerkhof te bewaren en groene langszichten te kunnen bieden, hebben we ervoor geopteerd om de school niet parallel, maar haaks op de straat in te planten. Langs de school is een zachte as gecreëerd die de verbinding met het toekomstige woonzorgcentrum zal garanderen. De bewoners zullen er zicht hebben op de speeltuintjes van de kleuterschool.”

Kleuter- en basisschool
Het schoolgebouw bestaat uit drie hoofdvolumes. Enerzijds is er de volledig gelijkvloerse kleuterschool met anderhalve verdiepingshoogte, waarbinnen knusse mezzanines zijn getimmerd. De kleuterklassen zijn gegroepeerd rond een polyvalente binnenspeelplaats met eetzaal en kleutersanitair. Een overdekte buitenzone vormt de overgang naar de open speelplaats. Elke klas beschikt over een eigen omheind tuintje. Het groendak zal garant staan voor een aangename aanblik vanuit het woonzorgcentrum. Anderzijds is er de basisschool, die is ondergebracht in een compact balkvolume met twee bouwlagen en een gedeeltelijk overdekte speelplaats met toiletten, een fietsenberging, het onthaal en de administratieve lokalen. “Op elk verdiepingsniveau hebben we de centrale gang op twee plaatsen opengetrokken naar de gevel”, legt Sara Van Damme uit.


De gevels van de gemeenschappelijke functies zijn bekleed met een lichtgrijze gelijmde paramentsteen, de trappenhuizen met een rode variant en beide klasvleugels met quasi zwarte gevelmaterialen.


Participanten aan het woord

Granox – Metaalwerk
Voor het metaalwerk in de nieuwe gebouwen van de De Weg-Wijzer werd een beroep gedaan op de vakkennis van Granox uit Gits. Zaakvoerder Ghislain Ramboer: “Al vele jaren specialiseren we ons in de fabricage en plaatsing van  (nood)trappen, borstweringen en andere metalen elementen in alle mogelijke vormen en toepassingen. Glazen structurele borstweringen in een klemvoet maken een groot deel van onze activiteiten uit. Alle producten worden met de grootste zorg en vakmanschap in onze eigen fabriek in Gits gemaakt en ook door een eigen team geplaatst. Voor deze school kregen we de opdracht om een 60-tal meter trapleuningen en een 25-tal meter borstwering te maken. Deze laatste bestaat uit panelen met uitsnijdingen en kreeg een hoogwaardige afwerking met tweelaagse poederlak. Daarnaast waren we verantwoordelijk voor de installatie van de drie noodtrappen op de daken en een 60-tal meter handgrepen in inox. Zo ontstond er een zeer toegankelijke, open en multifunctionele ruimte tussen de klassen, die kan worden ingeschakeld voor klasoverschrijdende pedagogische activiteiten. In het verlengde van deze ruimtes bevindt zich steeds een terras. De klasniveaus zelf zijn opvallend licht en transparant opgevat. Een terugkerend detail in het interieur zijn de langgerekte trapeziummotieven, die in verschillende kleuren voorkomen in de deur, vloer- en wandafwerkingen en de balustrades.”


Diverse gevelarchitectuur
Tussen het kleuter- en basisschoolvolume bevinden zich de gemeenschappelijke functies, waaronder de turnzaal met kleedkamers en een dienkeuken die grenst aan een grote polyvalente zaal. Deze laatste fungeert tevens als eetzaal voor de lagere school en is afsluitbaar van de rest van de school, waardoor ze kan worden verhuurd aan derden voor buitenschoolse activiteiten. “De diversiteit van de gebouwgeledingen komt eveneens tot uiting in de gevelarchitectuur”, aldus Sara Van Damme. “De gevels van de gemeenschappelijke functies zijn bekleed met een lichtgrijze gelijmde paramentsteen, de trappenhuizen met een rode variant en beide klasvleugels met quasi zwarte gevelmaterialen. Voor de gelijkvloerse kleuterklassen is dit eveneens een gelijmde gevelsteen, en voor de zwevende vleugel hebben we omwille van het lichtere gewicht gekozen voor een bekleding in plaatmateriaal. Dankzij het donkere materiaalgebruik komen de frisse kleuraccenten in de dagkanten van het sterk verticaliserende raamritme, die verwijzen naar de kerk en het oude schoolgebouw, beter uit de verf. Zij zorgen voor een steeds wisselende, speelse indruk.”


Technische Fiche 

Bouwheer Vrij Katholiek Onderwijs
Architect De Vloed Architects (Gent)
Hoofdaannemer Vandenbussche (Aalter)


De klassen van de basisschool worden afgescheiden van de gangen door schijnbaar zwevende kastmeubels en grote glaspartijen.

Tekst en beeld | De Vloed Architects
Uitgelichte foto boven: In de gelijkvloerse kleuterklassen met anderhalve verdiepingshoogte zijn knusse mezzanines getimmerd. Elke klas beschikt over een eigen omheind tuintje.