De Pen | Charlotte Nys, bestuurder en vennoot van Origin Architecture & Engineering

Erfgoed een nieuwe toekomst geven is meer dan restaureren of renoveren

Erfgoed restaureren of renoveren is de rijkdom van het verleden een nieuwe toekomst geven. Maar er is meer…

Een nieuwe toekomst voor erfgoed is sensibilisering. Open Monumentendagen, publicaties, brochures, tentoonstellingen en colloquia hebben al gezorgd voor een belangrijke inhaalbeweging. Toch blijft een groot deel van ons erfgoed onbekend en/of onbemind. Een nieuwe toekomst voor erfgoed is respect tonen. Deze stelling spreekt voor zich, maar blijkt in de praktijk helaas minder evident. Vaak begint men te snel te ontwerpen en vergeet men te evalueren wat de kwaliteiten van het gebouw en/of de site zijn, met een mogelijke aantasting van de waarden van het erfgoed tot gevolg.

Een nieuwe toekomst voor erfgoed is innovatie. De aanpak van erfgoed vergt wel degelijk een zoektocht naar nieuwe strategieën, nieuwe systemen, nieuwe inzichten of mogelijk zelfs nieuwe materialen, en dit alles om een monument te laten voldoen aan de huidige comforteisen of reglementeringen en/of om het een nieuwe bestemming te kunnen geven zonder hierbij het kritisch vermogen en vooral het respect voor de erfgoedwaarden uit het oog te verliezen.

Een nieuwe toekomst voor erfgoed is collectieve intelligentie. Collectieve intelligentie is een groepsintelligentie die voortkomt uit de creatieve samenwerking tussen personen. Het gaat dus om de interactie tussen geëngageerde mensen. Voor complexe erfgoedprojecten is deze interactieve en gepassioneerde samenwerking tussen klanten, gebruikers, ontwerpers, historici, universiteiten, experten en uitvoerders onontbeerlijk.

Een nieuwe toekomst voor erfgoed is transmissie. Dit is een oproep tot meer documenteren, meer communiceren en meer publiceren over erfgoedprojecten. ‘Transmissie’ is onze verantwoordelijkheid ten opzichte van onze toekomstige generatie. Door te delegeren en kennis over te brengen op andere mensen, kan men afstand nemen en krijgt men de tijd om nieuwe dingen te doen en zichzelf verder te ontplooien. Laat ons dus zorgen voor transmissie.

Een nieuwe toekomst voor erfgoed is een stukje teruggeven aan ons allen… Moeten we niet voor elk project nadenken op welke wijze we iedereen in onze maatschappij kunnen betrekken bij de beleving van het erfgoed? Dit kan natuurlijk op verschillende manieren: door publieke ruimte te genereren, door de site doorwaadbaar te maken, door natuurlijke perspectieven te benadrukken en de beeldkwaliteit in ere te herstellen.

Zingeving binnen het erfgoedwezen is meer dan ooit aan de orde.

De pen wordt doorgegeven aan Niels De Temmerman, professor aan de VUB, lid van het Research Lab for Architectural Engineering (AE-LAB) en hoofd van de onderzoeksgroep TRANSFORM – Transformable Structures for Sustainable Development.


Charlotte Nys, bestuurder en vennoot van Origin Architecture & Engineering