Wat denkt de Belg van het klimaatakkoord?

Belg denkt dat we de klimaatnorm niet gaan halen

Bijna 1 op 2 Belgen wil zijn steentje bijdragen maar legt de uiteindelijke verantwoordelijkheid wel bij de overheid en fabrikanten.

 In het klimaatakkoord van Parijs van 2015 hebben 195 landen zich geëngageerd met concrete doelstellingen. Voor de EU betekent dit tegen 2030 40% minder CO2-uitstoot (ten opzichte van 1990) en tegen 2050 zelfs 80 of 95% minder CO2-uitstoot. De helft van de Belgen heeft er geen vertrouwen in dat ons land deze norm haalt, maar desondanks wil 45% er toch zelf iets aan doen. Dat blijkt uit onderzoek dat het onafhankelijk onderzoeksbureau iVox bij duizend Belgen liet uitvoeren in opdracht van Remeha.

Samengevat: 
• Meer dan 1 op 2 Belgenheeft er geen vertrouwen in dat België de klimaatnormen zal halen
• Belg acht overheid en fabrikanten verantwoordelijk, en schat zijn eigen verantwoordelijk eerder laag in.
• Toch wil 45% zijn steentje bijdragen… zonder meer belasting te moeten betalen.
• Budgettair willen6 op 10 Belgen tot 3.500 euro investeren. Maar het gebrek aan budget is ook het struikelblok die deze investering uitstelt.

De ambitieuze doelstelling om tegen 2030 maar liefst 40% minder CO2 uit te stoten (ten opzichte van 1990), blijkt voor vele Belgen onhaalbaar. Meer dan de helft (54%) heeft er geen vertrouwen in dat dit zal lukken. Amper 1 op 5 Belgen ziet het positiever in.
Als verantwoordelijke voor het behalen van de klimaatnormen zien de ondervraagden 3 grote spelers: de overheid (49,5%), de fabrikanten (47,5%) en de energieleveranciers (45,6%). Opvallend is dat slechts 17,8% van de burgers zichzelf verantwoordelijk acht.

Condensatieketel en zonnepanelen
Ondanks het lage vertrouwen en verantwoordelijkheidszin, is 45,2% wel bereid z’n steentje bij te dragen. Eerst en vooral ziet hij dat gebeuren door de optimalisatie van zijn afval en recyclage thuis. Andere initiatieven waar de Belg zijn schouders wil onder zetten zijn renovatiewerken en groen vervoer. Groene energie valt net uit de top drie.

Populairste manieren om te investeren in groene of efficiëntere oplossingen zijn de condensatieketelen de PV-zonnepanelen. Daarvan hebben respectievelijk al 65% en 60% dit reeds geïnstalleerd of zijn ze bereid om het te doen. Specifiekere en nieuwere oplossingen zoals een centraal stadsverwarmingsnet (37%) en een windmolen in je tuin (35%) zijn minder populair.

Budget is bepalend …
Uit het onderzoek komt duidelijk naar voor dat de Belg de inspanningen financieel nauwelijks wil voelen. Meer dan de helft is totaal niet bereid om meer belastingen te gaan betalen om de norm te halen.
En als hij zelf wil investeren door zijn huidige verwarmingssysteem te vervangen door een efficiëntere installatie (op fossiele brandstof of hernieuwbare energie), dan zijn de financiële aspecten de grootste drijfveren. Bijna 4 op 5 zou het doen voor de besparing die het hen oplevert. Belastingvoordeel (74%) en mogelijke subsidies en premies (72%) vervolledigen de top drie. Opvallend is dat voor amper 45% de ‘groen gedachte’ de motivator is om het huidige verwarmingssysteem te vervangen.
3.500 euro blijkt voor 6 op 10 Belgen de bovengrens te zijn om zelf te investeren in een nieuwe, efficiëntere installatie.

… maar ook grootste rem 
Ondanks deze bereidheid om zelf te investeren, blijkt budget ook het grootste struikelblok te zijn. Liefst 3/4 van de respondenten geeft aan dat budget de grootste rem is om te investeren in energie-efficiënte oplossingen. Kennis over de mogelijkheden en de ruimte om deze oplossingen te plaatsen houden telkens 4 op 10 burgers tegen. Doordat er via wetgeving geen verplichting is, voelt 22% zich ook niet gehaast om te investeren.

Christophe Leroy, managing director Remeha NV: “Het huidige Belgische woningpark is goed voor ongeveer 30% van het energieverbruik en de uitstoot van broeikasgassen. Meer dan de helft van dit verbruik is voor het verwarmen of koelen van de woning.” Vermits 70% van de gebouwen in 2050 vandaag reeds zijn gebouwd, is het noodzakelijk ook voor bestaande woningen maatregelen te nemen inzake energieverbruik en CO2-uitstoot. Indien mogelijk kan dit met hernieuwbare energie-oplossingen, zoniet ligt er een groot potentieel in de vervanging van oude, inefficiënte verwarmingssystemen door nieuwe, hoog-efficiënte toestellen zoals condensatieketels. 

De kracht is enorm, ongeveer 10% van ons objectief in CO2-besparing kan hiermee worden bereikt. Bovendien besparen we op deze manier makkelijk een kwart van het energieverbruik voor verwarming in deze woningen. Hier kan elke Belg zijn steentje toe bijdragen. Niet alleen verdient hij zijn investering snel terug, hij bespaart op zijn energiefactuur en draagt bij tot het bereiken van de klimaatobjectieven.

Het is de taak van de overheid om samen met de industrie de burger te sensibiliseren om dit vervangingsproces van oude inefficiënte ketels door nieuwe te faciliteren.
Op dinsdag 14 juni vond hierover een klimaatdebat plaats met vertegenwoordigers uit politiek, industrie en de academische wereld:

– Geert De Cock, Regulatory Affairs Manager bij de European Heating Industry
– Andries Gryffroy, Vlaams volksvertegenwoordiger van NVA
– Christophe Leroy, Managing Director Remeha NV
– Mercedes Van Volcem, Vlaams volksvertegenwoordiger van Open VLD
– Ivan Verhaert, Professor Energy Systems & Applied Thermodynamics, Universiteit Antwerpen

 KEY QUOTES Klimaatdebat 14 mei 2016

Christophe Leroy, managing director Remeha NV
“Belangrijk om niet alleen naar de nieuwbouwmarkt te kijken. Kijk naar de bestaande woningmarkt en naar de gemiddelde leeftijd van een verwarmingsketel. Gemiddeld is die 20 jaar oud, inefficiënt en met een groot energieverbruik.”

“Vergeet niet dat er in België ruwweg nog een 2 miljoen inefficiënte ketels staan. Als je weet dat je met een condenserende ketel gemiddeld een ton CO2 bespaart per jaar, dan heb je een potentieel van 2 miljoen ton CO2 besparing. Dat komt overeen met 10% van onze doelstelling en is dus een enorm potentieel.”

“Sensibiliseren en informeren, dat is ook onze taak. Als bedrijf kunnen we dat op verschillende manieren doen, bijvoorbeeld zoals dit debat. Misschien kan ik het geheel nog even schetsen met een cijfer. Stel dat we morgen allemaal condensatieketels zouden hebben, dan zouden we een energiebesparing van 25% hebben. In BE is dat 13.000 à 15.000 mega watt uur wat overeenstemt met 40% van de jaarproductie van alle kernenergie in BE.”

“Er zijn weinig mensen die met grote bouw- of verbouwplannen komen in functie van de meest groene gedachte. De budgetten moet het toelaten.”

Mercedes Van Volcem, Vlaams volksvertegenwoordiger Open VLD
“Vlaanderen is niet alleen klein en dichtbevolkt, internationale studies bewijzen ook dat we allemaal onze eigen woning willen. Ik ben inderdaad ook voorstander om te kijken naar het bestaand patrimonium. We moeten het renovatie-ritme opkrikken.”

“Ik snap dat de burger wantrouwig staat tegenover de haalbaarheid. Hij is wantrouwig geworden als je kijkt naar wat er met de zonnepanelen is gebeurd.”

“We mogen ook de huurmarkt niet vergeten. Daar moeten we naar een win-win voor zowel huurder als verhuurder.”

Andries Gryffroy, Vlaams volksvertegenwoordiger NVA
“Er is in het verleden teveel gebeurd, de burger heeft een aversie voor groene energie gekregen. Het vraagt tijd om die mindset te switchen naar ‘pro’.”

“De overheid kan sturend werken en kan een kader maken in functie van tarifering. De burger gaat immers pas interesse hebben in energie of als de prijs te hoog wordt of als er een tekort is.”

“Mind switch moet eigenlijk niet alleen door de burger gemaakt worden, eigenlijk door iedereen.”

Ivan Verhaert, professor energy systems & applied thermodynamics , Universiteit Antwerpen
“Ik merk dat jongeren helemaal anders omgaan met energiezuinige oplossingen. De doelstellingen zijn haalbaar, maar vraagt een discipline van het beleid dewelke geen kleur mag dragen.”

“Elke burger moet ook voor z’n eigen woning bepalen wat er moet gebeuren. Een objectieve maatstaf zou daarbij interessant zijn. Dan weet die meteen welke stappen die moet ondernemen, welk budget die daarvoor nodig heeft. Soms is het belangrijkste dat een burger kan doen…eisen dat die een goede installatie heeft.”

“In een ideale wereld betaal je niet voor energie, maar voor een bepaald comfort niveau. Soms is het net beter om heel ver te springen ipv kleine stappen te nemen.”

Geert De Cock, Regulatory Affairs manager bij de European Heating Industry
“30% van Europese emissies komt van de verwarmingssector. Er moet voor de consument wel een zekere flexibiliteit blijven. Zonneboilers werken nu eenmaal beter in Sicilië dan in het Noorden van Schotland. ”

“We hebben een benchmark nodig: voor isolatie, verwarming, … Koop een huis en koppel daar dan simpel een tool aan.”

“Alles begint bij awareness. Kijk naar de UK en Duitsland. Daar zijn systemen aanwezig waardoor de burger veel efficiënter omgaat met z’n keuzes. In Duitsland ook energielabel voor bestaande woningen.”