Wonen tussen groen en blauw

Sinds de paters van de nabije Sint-Bernardusabdij in de middeleeuwen van start gingen met de productie van bakstenen was de Scheldekant ten zuiden van Antwerpen een behoorlijk industriële omgeving, zonder afscheiding tussen woon- en werkomgevingen. Maar in de late twintigste eeuw raakten heel wat oude industrietakken in verval en kwijnden ze weg. In Hemiksem maakt een oud brownfield plaats voor een nieuwe wooncluster.

De industriële activiteiten in de buurt van de Schelde lieten lang hun sporen na, maar vandaag is er volop belangstelling voor andere mogelijkheden. Een en ander leidde tot een algemene heropleving. Zo is het indrukwekkende, barokke abdijgebouw in Hemiksem al gedeeltelijk gerenoveerd en omgevormd tot gemeente- en cultuurcentrum met bijhorend park. Het gebied ten noorden van de abdij, tussen de Schelde en een gemeentelijk recreatiefgebied, krijgt een nieuw elan dankzij de realisatie van het Hemixveer-project.

Aantrekkelijke ligging
De omgeving is om meerdere redenen erg aantrekkelijk. Zo is wonen langs de waterkant in de huidige perceptie zowat het summum van vervulde woonverlangens. Van meer praktische aard is de nabijheid van de A12, een van de belangrijkste verbindingswegen tussen Antwerpen en Brussel. Projectontwikkelaar Vooruitzicht en ontwerper POLO Architects spelen ook de forse hoogteverschillen op de site zelf uit als landschappelijke eenheden om het terrein op een duidelijke en leesbare manier te organiseren.

Ze hebben de woonzone van Hemixveer georganiseerd in het laagste deel van het gebied. Daardoor verzinken de woningen en vooral de carports visueel in het landschap. “Zo voorkomen we op een creatieve manier het storende zicht op geparkeerde auto’s”, zegt Jessica De Lannoy, projectcoördinator bij Vooruitzicht. “Het hoge maaiveld biedt vanuit alle wooneenheden een onbeperkt zicht op het parkbos, de aanwezige waterpartij, de Schelde en het grote natuurgebied – de zogenaamde KBR-potpolder – aan de overkant van de stroom.”

 

”Wonen met zicht op groen en water is in de huidige perceptie zowat het summum van vervulde woonverlangens.”

 

Doorzichten
De hele cluster omvat zeven appartementsgebouwen met zes bouwlagen en in totaal 235 woningen, goed voor een vloeroppervlakte van circa 27.000 m². Twee ervan zijn al klaar, de bouw van het derde volume is volop aan de gang en de verkoop van appartementen in het vierde gebouw is al gestart. De kopse gevels aan het water en het park zijn ontworpen met inpandige terrassen en grote raampartijen. Tussen de bouwvolumes zijn doorzichten naar de groene omgeving gecreëerd. Op verschillende plaatsen reikt het bos tot in de woonzone.

De oostelijke en westelijke gevels, met inpandige terrassen, bestaan grotendeels uit glad, architectonisch prefabbeton. “De betonleverancier heeft speciaal hiervoor een kleurschakering ontwikkeld, die dan ook de toepasselijke naam Hemixveer draagt”, weet Arno Van Dosselaer, projectleider bij ruwbouwaannemer Van Laere. Voor de start van de bouwwerken werd het terrein grondig gesaneerd. Het talud langs de waterpartij onderging een herprofilering en versterking, een vroeger industrieel stort is ingekapseld en vervuild bodemmateriaal is afgegraven. Sommige plekken in het groen kregen een extra bovenlaag. De appartementsgebouwen krijgen groendaken. Ook de vijver, met overloop naar de Schelde, fungeert als regenwaterbuffer.

Overkraging
“Qua toegepaste materialen en technieken is Hemixveer een kwalitatief, maar tegelijk ook een eerder traditioneel bouwproject”, stelt Van Dosselaer. “Het plaatsen van de 9 meter overkragende betonvloeren van de verdiepingen was een allesbehalve routineus gebeuren. Niet alleen moeten we de integratie van de wapening uitgebreider dan normaal controleren, we moeten ook een volledige onderschoring aanbrengen.”

Na het uitharden van het beton wordt de schoring weggenomen. “Daarna breekt de spannendste periode aan. Dan volgen we de zetting van de constructie gedurende vijf weken nauwkeurig op. Telkens wanneer ze nadien extra gewicht te torsen krijgt, doen we dat opnieuw – zoals na het plaatsen van het metselwerk en het aanbrengen van de chape. De overkragingen wegen 850 à 880 ton. Een zetting die de vooraf berekende limiet zou overstijgen, zou betekenen dat we het werk moeten overdoen. Dankzij onze nauwgezette opvolging en technische expertise verloopt alles zoals gepland.”

 

Tekst | Koen Mortelmans      Beeld | Frame 24

 

Technische fiche
Bouwheer   Vooruitzicht (Antwerpen)
Architect    POLO Architects (Antwerpen)
Hoofdaannemer ruwbouw   Van Laere (Zwijndrecht)
Hoofdaannemer afwerking   Vooruitzicht (Antwerpen)

 

i-project-infov3 Participanten aan het woord

De Waal Solid Foundations – Paalfundering

Gezien de onstabiele ondergrond was het nodig om appartementencomplex Hemixveer op palen te bouwen. De Waal Palen, dat deze klus ook al klaarde voor de twee voorgaande gebouwen, werd opnieuw ingeschakeld. Er werd geopteerd voor trillingvrije dubbel grondverdringende schroefpalen van 7 tot 15 meter. CEO Olivier Rens: “Omdat de slappere bovenlagen dikker waren dan in de eerste en tweede fase van dit bouwproject, waren de palen voor deze gebouwen iets langer. In totaal hebben we 636 palen van 60 tot 80 ton geplaatst. Deze zijn aangezet in de tertiaire klei, die zich op een diepte van 3 tot 7 meter bevindt. Per dag heeft ons team een 35-tal palen gerealiseerd.”

De Waal Palen fuseerde eind juni met Wig Palen en Olivier Funderingstechnieken. “Deze drie vennootschappen maakten al jaren deel uit van de Groep De Waal”, vertelt Olivier Rens. “Onder de naam De Waal Solid Foundations opereren ze nu als één centrale organisatie met 130 personeelsleden. Dankzij de fusie zijn we nu een van de belangrijkste actoren in de funderingswereld, wat ons zal toelaten om onze dienstverlening nog verder te optimaliseren.”