Zwembaden in Vlaanderen kampen met betonrot

Heel wat zwembaden in Vlaanderen dateren van de jaren zestig en zeventig. Gebouwd met het idee dat beton eeuwig zou meegaan, blijkt de realiteit vandaag anders te zijn. In die mate zelfs dat veel van de infrastructuur op sterven na dood is. Maar ook andere betonconstructies lijden aan dezelfde ziekte. “Preventief ingrijpen, nu het nog mogelijk is, is dan ook dé boodschap,” aldus betonexpert dr. ir. Tim Soetens.

Volgens Dr. Ir. Tim Soetens, medezaakvoerder van Sanacon, is de toestand in de meeste zwembaden schrijnend te noemen. “De bezoekers merken niks, want op het eerste zicht ziet alles er nog picobello uit. Wanneer wij echter het beton van de loopvlakken en kruipkelders onder de loep nemen, dan krijgen we een totaal ander beeld. De grootste boosdoeners hier zijn de chloriden die het beton penetreren en de wapening aantast. Dat laatste gaat op haar beurt corroderen en duwt het beton als het ware naar buiten. Resultaat: scheurtjes, afbrokkelende stukken en op termijn zelfs een verlies aan stabiliteit.” Dr. ir. Mathias Maes, medezaakvoerder van Sanacon: “Bij andere betonconstructies zijn er echter nog andere factoren die een rol spelen. Denk maar aan strooizout op bruggen, zeezout aan de kust of aantasting bij industriële gebouwen door procesgebonden chemische stoffen. Die situaties kunnen erg agressief zijn en zo het proces van betonrot versnellen.”


Ook in ondergrondse parkings treedt er vaak vochtschade aan het beton op.

Ageer preventief en beperkt de schade
Eigenlijk al te laat is wanneer de gevolgen van betonrot zich visueel manifesteren. “Op dat moment is de wapening meestal dermate aangetast dat een reparatie economisch minder interessant wordt,” vertelt dr. ir. Tim Soetens. “In het beste geval kunnen we  ingrepen voorstellen die ervoor zorgen dat de infrastructuur nog enkele jaren veilig kan worden gebruikt. Dat is best jammer, want indien alle betonconstructies om de tien à vijftien jaar grondig op schade zouden worden geïnspecteerd, kan je aan een minimale kost de nodige preventiemaatregelen nemen, zoals de aanbreng van een waterdichte of chemisch-resistente coating, een overlaging met mortel of reparatie van lekkages. Op die manier kan de levenscyclus van beton gemakkelijk met 25 jaar toenemen.”


Sanacon neemt stalen die door gespecialiseerde labo’s worden onderzocht.

Voor alle problemen met beton
Sanacon werd in 2015 opgericht als spin-off van het Magnel-labo (betononderzoek) van de UGent. De onderneming specialiseert zich in de diagnose van betonschade op basis van wetenschappelijk onderbouwde meetmethodes en berekeningsmodellen, en het aanbieden van best practices voor herstel. Dr. ir. Mathias Maes: “Architecten, studiebureaus, bouwheren en schade-experts kunnen voor elk mogelijk probleem met beton een beroep op ons doen: de detectie van betonschade, de reden van scheuren of verkleuren achterhalen, het bepalen van de beton- en wapeningskwaliteit in oude gebouwen, het nagaan of vers gestort beton nog voldoende kwalitatief is na bijvoorbeeld een vriesnacht,…” Dr. Ir. Tim Soetens: “Tot nu toe doen mijn partner en ik nog alle veldwerk zelf. Wij gaan ter plaatse voor een visueel onderzoek en nemen stalen. Die worden vervolgens in gespecialiseerde laboratoria onderzocht, waarna Sanacon een volledige analyse en een voorstel tot reparatie geeft.”


Detail van wapeningcorrosie.


Wanneer de schade aan het beton zichtbaar is, is het vaak té laat om nog op een kosteneffectieve manier herstellingen uit te voeren. 

Tekst | Els Jonckheere      Beeld | Sanacon
Uitgelichte foto boven: Het beton van veel zwembaden uit de jaren zestig en zeventig is ernstig beschadigd. Zo is de situatie onder de loopvlakken vaak schrijnend.