Platform voor de bouw
De Ladder van Koeling als leidraad voor hittebestendig gebouwontwerp
Dat het 5 voor 12 is om te anticiperen op oververhitting van woningen in België, blijkt uit een recente studie van KU Leuven en archipelago architects. Die stelt dat, bij een verdere klimaatopwarming van 3°C, vanaf 2063 bijna alle Belgische woningen met oververhitting zullen te maken krijgen.
Met een koelseizoen dat dan kan oplopen tot twee maanden per jaar en een grote impact op comfort, gezondheid en energieverbruik van Belgen, is oververhitting dus geen toekomstprobleem. Het is een uitdaging van vandaag. En die begint bij een slim gebouwontwerp. Gelukkig is er de Ladder van Koeling – een framework van het Nederlandse OSKA (Overleg Standaarden Klimaatadaptatie) – dat je in 4 stappen op weg helpt naar duurzame en toekomstbestendige gebouwen. Doorloop je die in de juiste volgorde, dan krijgt oververhitting geen kans en lukt koelen even duurzaam en energiezuinig als verwarmen in de winter.
1. Zorg voor een koele omgeving
Kijk verder dan het gebouw op zich. Want groen en blauw helpen de directe omgeving van woningen koel houden en leggen zo de basis voor aangename binnentemperaturen. Beplanting, waterpartijen, openheid tussen gebouwen, … stuk voor stuk dragen ze bij aan de basis voor een comfortabel binnenklimaat.
2. Weer de warmte (nog voor ze binnenkomt)
Het echte verschil maak je als architect in de tweede stap op de ladder, met een slim gebouwontwerp. Van de oriëntatie van het gebouw en de beglazing tot het beperken van de warmtelasten op het glas met strategische beschaduwing en efficiënte buitenzonwering.
Een overstek, Renson buitenzonwering zoals subtiel geïntegreerde screens, maar ook architecturale accenten in de vorm van luifels of Loggia-schuifpanelen doen de job uitstekend. Met oplossingen voor verticale beglazing, glas-op-glas-hoekramen, lichtstraten, Velux-dakvensters, … heeft Renson voor elke toepassing trouwens een geschikte oplossing in het assortiment. Mooi meegenomen: de Fixscreen minimal past ook perfect op minimalistische ramen. Gelakt in hetzelfde kleur als het schrijnwerk en/of ingewerkt in de gevel, hebben screens trouwens amper nog impact op het gevelbeeld.
3. Koel passief
Zit de warmte toch binnen? Dan is het in de eerste plaats kunst om die te bestrijden met passieve technieken, zoals nachtkoeling in de vorm van inbraakveilige en insectenwerende roosters ingewerkt in de ramen. Dan ‘spoelt’ koelere buitenlucht ’s nachts de woning zodat de thermische massa tegen de volgende ochtend enkele graden van de thermometer haalt.
Passieve koeltechnieken kunnen een aangenaam verschil maken, maar zijn geen wondermiddel. Net daarom zijn zonwering en passieve koeling een en-en-verhaal. Het komt er hoe dan ook op aan om zoveel mogelijk te anticiperen op opwarming binnenshuis.
4. Actieve koeling als laatste redmiddel
Bij extreme hitte of langdurige warme periodes – zeker als het ’s nachts weinig afkoelt – is actieve koeling soms toch aangewezen. Een airco of een warmtepomp kunnen dus nuttig zijn, maar wel als laatste redmiddel om pieken op te vangen.
Meer tips van experts om oververhitting voor te zijn? Lees het volledige expertenrapport hier.
