Van bedrijfsgebouwen tot industriële complexen: Archilogic Architecten – het voormalige HVC Architecten – weet op ieder project zijn stempel te drukken. Er zijn echter nog heel wat andere zaken die het bureau onderscheiden van de grote massa. Zo telt het liefst vijf vrouwelijke medewerkers, goed voor ongeveer een vierde van het totale personeelsbestand, wat in de b2b-sector een zeldzaamheid is. “Geen doel op zich, maar een logisch gevolg van de inclusieve werking die we hanteren”, benadrukken officemanager Ati Gypen en projectarchitecten Karolien Neirinck, Kato Van Nerum en Jolien Winters.
In 1984 richtten studiegenoten Rik Helsen en Rik Van Com samen hun eigen architectenbureau op: Helsen & Van Com Architecten (in 2010 afgekort tot HVC Architecten). Anno 2023 gaven de oprichters de fakkel door aan Frank Tack en Torsten Schoonaert. Om deze nieuwe wind kracht bij te zetten, werd het bureau vorig jaar omgedoopt tot Archilogic Architecten, inclusief opgefriste huisstijl. “Onze architecten gaan er prat op om logische oplossingen te bedenken voor complexe ontwerpvraagstukken, vandaar de nieuwe naam. Toch staat onder ons logo ook nog steeds ‘*HVC Architecten’, vermits we geen harde cesuur met het verleden wilden. Qua achterliggende filosofie en werkwijze is alles immers hetzelfde gebleven”, legt Ati Gypen uit.

Een van de eigenschappen die het bureau van oudsher typeren, is dat de activiteiten gespreid worden over twee vestigingen: één uitvalsbasis in Hasselt en één in Keerbergen. Dit gaat gepaard met een duidelijk afgelijnde rolverdeling. “In Hasselt zitten onze ontwerpers en in Keerbergen de equipe die zich toespitst op het uitvoerende luik en alle opvolging. Die complementariteit was reeds aanwezig bij de oorspronkelijke oprichters en vormt vandaag nog steeds een van de basisingrediënten van ons succesrecept. Alle projecten worden tot in de puntjes voorbereid in Hasselt – van voorontwerp tot vergunningsaanvraag – en schuiven dan door naar Keerbergen om vakkundig in de praktijk te worden gebracht. We zijn ervan overtuigd dat we zo nog professioneler en efficiënter kunnen werken, zeker gezien de toenemende complexiteit van het bouwproces”, zegt Karolien Neirinck.
“Ook voor onze actieradius is dat een grote troef”, vult Kato Van Nerum aan. “Door de centrale ligging van Keerbergen hoeven we ons niet te beperken tot de eigen achtertuin, maar kunnen we heel België bestrijken. Bovendien kunnen we op de juiste momenten snel schakelen, wat essentieel is in de b2b-markt. Veel collega’s werken hier al erg lang en hebben bijgevolg tonnen ervaring, waardoor er altijd wel iemand is die een antwoord kan bieden op de meest uiteenlopende vragen.”

Wat meteen duidelijk is, is dat onze gesprekspartners zich geweldig in hun sas voelen bij Archilogic Architecten, met dank aan de goede sfeer en de inclusieve bedrijfscultuur. Als vrouw hoeven ze niet extra hun mannetje te staan op de werkvloer. “Dit omdat we puur als individu worden bekeken en beoordeeld worden op onze sterke punten. Geslacht is hier geen issue: iedereen draagt met zijn of haar kwaliteiten een steentje bij aan het uiteindelijke resultaat. En dat geldt eveneens voor de rekrutering. Als er al een bepaalde focus is bij de aanwerving van nieuwe kandidaten, dan gaat het eerder om verjonging. Maar of het mannen of vrouwen betreft, dat speelt helemaal geen rol. En van een loonkloof is evenmin sprake”, benadrukt Ati Gypen.
Kato Van Nerum wijst ook op het gegeven dat zij en haar collega’s de keuze hebben qua professioneel statuut. “Veel van mijn studiegenoten zijn intussen overgeschakeld naar een puur administratieve job omdat je in veel andere bureaus als zelfstandige aan de slag moet. Hier is dat geen vereiste en dat is een groot voordeel. Stel dat je als vrouwelijke architect zwanger wil worden, dan hoeft dat jouw carrière niet te hypothekeren. Zelf heb ik destijds flink moeten sparen om twee kinderen te kunnen krijgen, dus ik besef maar al te goed hoe fijn het is dat dit bij ons bureau geen bottleneck is. Zo draagt Archilogic Architecten onrechtstreeks bij aan het reduceren van de gigantische vrouwelijke uitstroom en het vergroten van de inclusiviteit in de bouw- en architectuursector.”

Dat Archilogic Architecten volledig mee is met de tijd betekent echter niet dat dit overal zo is. Ongepaste opmerkingen, onterechte vooroordelen (zowel bij mannen als vrouwen!), verkleinwoordjes of machogedrag: in sommige verre uithoeken van de sector durft het nog voorvallen. “Gelukkig is dat intussen eerder grote uitzondering dan regel”, onderstrepen onze gesprekspartners. “Het hangt ook af van de omgeving waarin je je beweegt. Op de werf is de kans op dergelijke incidenten bijvoorbeeld groter dan in ontwerpvergaderingen. Maar standaard en bepalend voor ons professionele welbevinden is het dus niet. In het overgrote deel van de gevallen verloopt alles correct en word je als vrouw niet anders bekeken of in vraag gesteld. Zoals het hoort …”
Desondanks is er nog marge om de gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen binnen de sector te bevorderen. “Doorgaans gaat het om subtiele, vrijwel onbewuste gewoontes. De netwerkcultuur is bijvoorbeeld nog steeds grotendeels op mannen gericht. En binnen een gezinscontext komen de zorgende taken nog al te vaak op de schouders van de vrouw terecht. Daarnaast is het essentieel dat personen die ongepast gedrag vertonen daarop worden aangesproken. Gebeurt dit niet, dan heeft dat onvermijdelijk impact op je functioneren en kan je niet meer presteren zoals het moet. Zoiets zou vanzelfsprekend moeten zijn, maar in realiteit is het dat niet. Daar is dus nog wel wat werk aan, al willen we tegelijk ook wel benadrukken dat de positieve professionele ervaringen absoluut in de meerderheid zijn. Qua inclusiviteit zijn er over het algemeen echt wel stappen vooruit gezet de laatste jaren. Bij Archilogic Architecten blijven we alleszins het goede voorbeeld geven – niet zozeer door er expliciet op in te zetten, maar door gewoon onszelf te zijn.”