Platform voor de bouw
Project · Design Museum Gent · 1 deelnemer
Zaterdag 3 oktober: Design Museum Gent hult zich in een feestelijk kleedje. Na bijna acht jaar van ontwerp, renovatie en uitbreiding stromen de bezoekers opnieuw binnen. DING, de nieuwe vleugel van het museum, vormt het logische sluitstuk van een parcours doorheen eeuwenoud Gents erfgoed. Het resultaat is een toegankelijke en eigentijdse museumsite die de designwereld in dialoog brengt met de Gentse binnenstad.
Naast de vroegere toegang via de Jan Breydelstraat vormt de nieuwe inkom aan de Drabstraat voortaan de uitnodigende hoofdingang van het museum. Een grote, 3D-geprinte aluminium poort – vormgegeven als een wapperend gordijn – vormt het eerste visuele hoogtepunt van de moderne nieuwbouw. Samen met de grote raampartijen staat deze designpoort symbool voor openheid en nodigt het voorbijgangers uit om binnen te stappen. Eenmaal binnen komen de bezoekers meteen in de Stadskamer, de grote centrale ontvangstruimte van de nieuwe vleugel, waar visuele doorzichten de nieuwsgierigheid verder prikkelen. Daarmee is meteen de toon gezet voor de open architectuur die het Londense architectenbureau Carmody Groarke en de Belgische bureaus ATAMA en RE-ST als uitgangspunt namen. Het idee achter de DING-vleugel is namelijk om een zogenaamde ‘third place’ te creëren: een laagdrempelige, verbindende plek voor een breed publiek. Als bezoeker kom je hier niet alleen om design te bewonderen, maar ook om er actief mee aan de slag te gaan, te reflecteren en andere mensen te ontmoeten.
De hypermoderne vleugel is niet alleen een horizontale inbreiding op een braakliggend terrein van de museumsite, maar voegt ook een verticale landmark toe aan de Gentse skyline. Het nieuwe volume van vier bouwlagen steekt boven de omringende historische daken uit en is daardoor duidelijk zichtbaar vanaf iconische Gentse plekken zoals de Graslei en het Gravensteen. De dialoog met het stadsbeeld werkt ook in de omgekeerde richting. Op de bovenste verdieping bevindt zich een publiek en gratis toegankelijk stadsterras met een panoramisch uitzicht over de historische binnenstad. De kracht van het ontwerp schuilt in de complementariteit tussen de drie architectenbureaus. Het Londense Carmody Groarke voegde internationale culturele expertise toe, RE-ST bracht zijn knowhow in de transformatie van bestaande historische gebouwen in en ATAMA bewaakte de sterke link met de Gentse architecturale context.
Waar het museum voorheen tegen historische logistieke knelpunten aanliep, vormt de nieuwe vleugel het logische sluitstuk dat de panden uit de 16e tot de 20e eeuw tot één vloeiend geheel verbindt.
“De uitdaging was om de verschillende historische panden – waaronder het 18e-eeuwse Hotel de Coninck met historische binnenplaats, het 16e-eeuwse Huis Leten en de vleugel uit 1992 – op een natuurlijke manier met elkaar te verweven. Architecturaal en bouwkundig was dit allesbehalve evident, maar daar merkt de bezoeker gelukkig niets van. Dat de circulatie doorheen het museum vandaag zo natuurlijk aanvoelt, is precies waar we naar streefden”, vertelt Sofie Decaestecker, Director bij Atama.
“Bij de realisatie werd over de hele lijn de duurzame kaart getrokken. De lichte gevel van de nieuwe vleugel werd opgetrokken uit Gent Waste Brick, een innovatieve gevelsteen die voor 63% uit gerecycled lokaal glas- en betonafval bestaat en via een CO2-vriendelijk proces werd uitgehard.
Binnenin bepaalt de dragende structuur in duurzame CLT-houtmassiefbouw het beeld. Een keuze die perfect past binnen het duurzame bouwconcept, dat inzet op een minimale milieu-impact. Esthetisch draagt de zichtbaar gelaten constructie bij aan het warme en ruimtelijke karakter. Bovendien is de hele site nu volledig fossielvrij”, vult Decaestecker aan.
Dankzij de nieuwe DING-vleugel beschikt Design Museum Gent over zo’n 2.000 vierkante meter extra ruimte. De eerste verdieping wordt ingericht als ‘Forum’ voor lezingen en publiek debat, op de tweede verdieping nodigt het ‘Atelier’ uit tot workshops en op de derde verdieping biedt de ‘Vitrine’ ruimte aan tijdelijke tentoonstellingen. Het 145 vierkante meter grote dakterras maakt het programma compleet. De nieuwbouw staat daarbij allerminst op zichzelf, maar slaat net een brug met de bestaande gebouwen. De metamorfose van de museumsite omvat immers ook een grondige restauratie en renovatie van de monumentale, historische panden. Na de heropening telt het volledig vernieuwde museumcomplex zo’n 6.500 vierkante meter, waarvan 3.700 vierkante meter gereserveerd is als tentoonstellingsruimte.
Bouwen in het historische hart van Gent is geen sinecure. Het nieuwbouw- en restauratieproject vormde dan ook een enorme bouwtechnische uitdaging. De binnenstedelijke context en ingesloten site vroeg van hoofdaannemer Artes een uiterst scherpe logistieke planning, met nauwelijks ruimte voor werfinrichting en stockage. Dat de werken tot een goed einde zijn gebracht, mag met recht en rede een technisch hoogstandje worden genoemd.
Hoed af voor het geslaagde resultaat! Met aandacht voor schaal, materialiteit, ritme en constructieve logica ontstond een samenhangend architecturaal ensemble waarin eeuwenoud Gents erfgoed en hedendaagse architectuur naadloos in elkaar overvloeien. Één samenhangende museumomgeving, klaar om bezoekers van over de hele wereld te ontvangen. Zo krijgt de Belgische hedendaagse designwereld volop de ruimte die ze verdient, met een museale beleving die aan de modernste internationale standaarden voldoet.
