Platform voor de bouw
Met de nieuwe Sporthal Den Turfput heeft Zemst er niet zomaar extra sportinfrastructuur bij. De hal is uitgegroeid tot een knooppunt in het Leibeekpark, waar sport, natuur en cultuur elkaar ontmoeten. “De wisselwerking tussen bouw- en ontwerpteam heeft echt bijgedragen tot het mooie eindresultaat”, klinkt het.
De nieuwe sporthal werd ingepast tussen de voetbalvelden, het Leibeekpark en gemeenschapscentrum De Melkerij. De architectuur – naar een ontwerp van czaar architecten en Studio Klein Brabant, met landschappelijke inpassing door Sweco – versterkt die drieledige context: sportief, groen en cultureel. Rond het gebouw ontstaan nieuwe publieke ruimtes, waaronder een uitbreiding van het evenementenplein en een opengelegde beekvallei. Dankzij het lage, glooiende volume met semi-intensief groendak sluit het gebouw visueel aan bij het landschap. Enkel aan de inkomzone, waar ook de danszaal zich bevindt, verheft het dak zich tot een uitnodigend gebaar.
Voor hoofdaannemer Pellikaan en projectleider Stijn Biesemans was de realisatie van Sporthal Den Turfput een kans om hun expertise in Design & Build-projecten volledig uit te spelen. “Wat Den Turfput onderscheidt, is de zorgvuldige materiaalkeuze en afwerking. Er is gekozen voor duurzame materialen die tegelijk warmte en kwaliteit uitstralen”, vertelt Stijn Biesemans. De gevel in verduurzaamd essenhout, gecombineerd met een beigekleurige betonplint en zwart buitenschrijnwerk, verwijst subtiel naar het aardse palet van De Melkerij. Binnen zorgt de combinatie van zichtmetselwerk, vezelplafonds en terrazzotegels voor een hoogwaardige uitstraling. “Gemeente Zemst heeft echt gekozen voor kwaliteit. Alles klopt tot in de details.”
Die aandacht voor detail trok Pellikaan tot in de kleinste afwerking door. Biesemans herinnert zich hoe hij zelfs de lengte van de houten inkomkolommen aanpaste aan de helling van het terrein, zodat ze naadloos aansloten op de klinkers buiten.
“Omdat wij ook de omgevingsaanleg mee uitvoerden, konden we alles precies op elkaar afstemmen”, zegt hij. “Dat maakt dat de site als één geheel leest. Bovendien nemen we bij Pellikaan de volledige ontzorging van onze klant op ons, van ontwerp tot en met de nazorg. We regelen de vergunningsaanvraag, onderhouden het contact met brandweer en stedenbouw en waken strikt over budget en planning. Zo kan de bouwheer op elk moment gerust zijn.”
Ook op het vlak van duurzaamheid is Den Turfput een voorbeeld. De sporthal is volledig gasloos en wordt verwarmd en gekoeld met twee warmtepompen. Het gebouw haalt een E-peil van 18, ruim onder de opgelegde norm. “Dat is te danken aan de doordachte isolatie, de luchtdichtheid en de 280 zonnepanelen op het dak”, legt Stijn Biesemans uit. “De gemeente heeft er bewust voor gekozen om het aantal PV-panelen meer dan te verdubbelen.”
De overvloed aan daglicht – via daklichten, raampartijen en polycarbonaatgevels – zorgt niet alleen voor energiezuinigheid, maar ook voor een aangenaam binnenklimaat. De sporthal benut passieve zonnewinsten optimaal, terwijl de natuurlijke lichtinval bijdraagt aan het welzijn van de gebruikers. “Het is niet enkel een functioneel gebouw”, zegt Biesemans, “maar een plek waar mensen graag zijn.”
Het ontwerpteam koos voor een intelligente planindeling die flexibel gebruik toelaat. De grote sportzaal kan worden opgedeeld in drie kleinere zalen, terwijl de danszaal en kleedkamers apart te gebruiken zijn. “Voetbalclub FC Zemst kreeg een apart afsluitbaar gedeelte”, legt Stijn Biesemans uit. “De kleedkamers zijn zo ontworpen dat ze in twee gedeeld kunnen worden. Zo ontstaan er vier in plaats van twee kleedkamers – een slimme ingreep die de capaciteit verdubbelt.”
“Onze bouwwijze draagt daar ook toe bij”, zegt hij. “De prefabricatie is volledig BIM-geïntegreerd. Alle onderdelen – van balken en kolommen tot complete wanden – worden digitaal uitgewerkt. Onze prefabfabrikanten koppelen hun productietekeningen rechtstreeks aan het BIM-model, dat verbonden is met de productiehal.
Zo kan de productie al starten nog voor de eerste spadesteek gebeurd is. Dat zorgt voor een uitzonderlijk snelle uitvoering en minder risico’s, fouten of verspilling.”
Die snelle uitvoering is geen toeval, maar het resultaat van een goed voorbereide en strak opgevolgde werf. De werken startten in juni 2024 en werden exact één jaar later opgeleverd. “Precies zoals voorzien”, glimlacht Stijn Biesemans. Enkel het transport van de 33 meter lange dakliggers vroeg bijzondere aandacht. “We hebben verkeersborden moeten verwijderen om de vrachtwagens achteruit tot aan de werf te laten rijden. De liggers kwamen ’s nachts toe en tegen de middag lagen ze allemaal op hun plaats. Dat was pure concentratie en teamwork.”
Die sterke samenwerking gold ook op de werf zelf. Pellikaan werkte van begin tot einde met een vast duo: Stijn Biesemans en zijn werfleider. “Omdat we alles samen hebben voorbereid en opgevolgd, ging er geen informatie verloren. Dat bood een enorme meerwaarde en zorgde voor consistentie in de uitvoering.”
Voor Stijn Biesemans had dit project een bijzondere betekenis. “Ik woon op 2 kilometer van de site”, vertelt hij. “Van bij de start heb ik gezegd: dit project wil ik absoluut doen. Je kent de mensen, je kent de plek. Dat schept vertrouwen.” Die lokale verbondenheid leidde tot een nauwe samenwerking met de voetbalclub, waarvan de voorzitter letterlijk de ondergrondse leidingen kende. “Hij wist alles liggen. Zulke lokale kennis maakt een groot verschil.”
Die nabijheid maakt ook de trots tastbaar. “Ik passeer er elke week nog een paar keer”, zegt Biesemans. “Elke keer denk ik: ik heb hier echt iets kunnen neerzetten voor mijn eigen gemeente.” Voor hem is Sporthal Den Turfput niet alleen een toonbeeld van duurzame architectuur en efficiënt bouwen, maar ook van betrokkenheid en eigenaarschap. “Van alle projecten die ik al gedaan heb is dit op alle vlakken het meest succesvolle”, besluit hij.
Ecoworks – Hellend groendak
Ecoworks is een pionier in het ontwerpen, bouwen en onderhouden van groendaken, daktuinen, groengevels en zwemvijvers. Sinds 2006 werkt het bedrijf aan manieren om natuur een vaste plaats te geven in de stad en om water en groen samen te laten functioneren. Het team denkt vandaag breder dan louter gebouwgroen en verkent hoe natuur en water kunnen bijdragen aan een duurzamere leefomgeving. Voor Sporthal Den Turfput in Zemst tekende Ecoworks het hellend groendak, wat altijd extra studie vraagt. “Onze slogan is ‘Create Nature’”, zegt tuinarchitect en operationeel directeur Yannick Lepage. “We creëren groen waar dat normaal niet kan – op daken, hellingen of technische constructies. Aan de straatzijde van de sporthal is het dak vrij steil. We hebben daar gewerkt zoals bij rijstterrassen in Azië, met platen die trapsgewijs het gewicht verdelen en het regenwater bufferen. Daarboven ligt een kruidige sedummat die met een wortelnet wordt vastgezet tegen erosie.” Ecoworks volgt het groendak ook na oplevering verder op. “We hebben een onderhoudscontract afgesloten, want een groendak leeft”, zegt Lepage. “Zo’n dak evolueert mee met de seizoenen en vraagt dus blijvende zorg. Deze zomer bleek dat er iets meer irrigatie nodig was. We volgen dat op en sturen bij waar nodig. Het is mooi om te zien hoe het dak nu echt één geheel vormt met het omliggende landschap.”
TAC – HVAC-S
Bij de realisatie van Sporthal Den Turfput stond TAC in voor verwarming, koeling, ventilatie en sanitair. “Wij waren verantwoordelijk voor het volledige HVAC-S-deel van de bouw”, zegt Nathan Van Overloop, Chief Enabling Officer bij TAC. “De sporthal vormde voor ons een interessant type gebouw, met grote schommelingen in gebruik. Op rustige momenten is er nauwelijks verbruik, maar na een training staat plots iedereen tegelijk onder de douche. De installatie moet die piek perfect kunnen opvangen.” Technisch gezien was het project bijzonder vooruitstrevend. “De sporthal in Zemst herbergt de eerste Belgische installatie van Carrier met het natuurlijke koelmiddel R290”, vertelt Van Overloop. “Dat is gewoon propaan – een milieuvriendelijk koelmiddel – maar het was de eerste installatie van dat type in het land. Dat bracht wel wat stress met zich mee, want ook voor de techniekers van Carrier was het een primeur.” De installatie kan tegelijkertijd verwarmen en koelen, en werd uitgerust met energiemetingen per kring. “Zo kan de gemeente perfect opvolgen hoe efficiënt de installatie werkt. Een mooi voorbeeld van hoe moderne HVAC-techniek niet alleen comfort garandeert, maar ook actief bijdraagt aan de duurzaamheid van een gebouw.”
GEVITEC – Elektrische installatie
Bij de bouw van de nieuwe sporthal in Zemst nam Gevitec de volledige elektrische installatie voor zijn rekening: van verlichting en databekabeling tot branddetectie en toegangscontrole. “We hebben alles gedaan wat met een kabel te maken heeft, om het cru te zeggen”, vertelt assistent-directeur Andy Borghs. “Ook noodverlichting en brandinstallaties moesten volledig volgens de nieuwste normen worden uitgewerkt. De keuringen zijn streng, maar dat maakt het des te belangrijker dat alles tot in de puntjes klopt.” De uitdaging zat volgens Borghs niet enkel in de technische uitvoering, maar ook in de afstemming tussen verschillende partijen. “Soms vraagt een bouwheer om samen te werken met een nieuwe partner. Voor de toegangscontrole was dat bijvoorbeeld een partij die we niet kenden, maar omdat we flexibel zijn, hebben we dat gewoon mogelijk gemaakt. Dat is onze sterkte: snel schakelen en samen oplossingen vinden.” Ook de samenwerking met Pellikaan verliep bijzonder vlot. “De planningen waren strikt, maar alles is goed aangehouden”, vertelt Borghs. “We kennen elkaar door en door, wat zorgt voor een groot wederzijds vertrouwen. Als ze morgen bellen om overmorgen op de werf te staan, dan staan we daar.” Dankzij een goed gecoördineerde planning en open communicatie werd het project zonder noemenswaardige hindernissen afgerond — precies zoals het hoort.
TECHNISCHE FICHE
Bouwheer Gemeente Zemst
Architect czaar architecten (Leuven) en Studio Klein Brabant (Bornem)
Hoofdaannemer(s) Pellikaan Bouwbedrijf (Zaventem)
Neem dan rechtstreeks contact op met Pellikaan Bouwbedrijf nv.
Contact opnemen
Met meer dan 55 jaar ervaring in de sector is Pellikaan uw partner bij uitstek om uw bouwproject te realiseren. Of het nu om nieuwbouw gaat of om renovatie, kantoren, industrie, onderwijs, sport, wellness, zwembaden of residentieel: Pellikaan heeft ervaring en een geroutineerde bouwploeg voor u klaar staan. Van bij de aanvang realiseert deze All-round […]
Bekijk Bedrijfsprofiel
