Platform voor de bouw
Een politiekantoor roept zelden warme associaties op. Toch slaagt het nieuwe gebouw van Politiezone Polder in Diksmuide erin dat te doen: openheid uitstralen zonder aan veiligheid in te boeten. Het ontwerp vloeide voort uit een wedstrijd en groeide uit tot een traject waarin visie, vertrouwen en samenwerking centraal stonden.
Aan de rand van Diksmuide staat het nieuwe commissariaat van Politiezone Polder. Een gebouw in houtmassiefbouw dat rust uitstraalt en tegelijk duidelijk aanwezig is. De lichte CLT-structuur en het blauwe aluminium frame geven het volume een eigen karakter. Het daglicht glijdt langs het hout, de gevel krijgt een zachte gelaagdheid. De constructieve logica blijft zichtbaar en ondersteunt de werking van het korps, terwijl de materialiteit een warme, menselijke sfeer creëert.
Voor Goedefroo Architects was dit niet het eerste commissariaat, maar vaste recepten hanteert het bureau niet. “We vertrekken nooit vanuit dogma’s. Elke politiezone heeft haar eigen cultuur. Die moet je eerst begrijpen.” Het team werkte daarom drie pistes uit: een lineair gebouw, een L-vorm en een compact plan rond een centrale binnenruimte. Dat laatste schema kreeg de voorkeur, met korte circulatielijnen en sterke visuele relaties tussen de verschillende diensten. “Door samen de basisstructuur te kiezen, ontstond er vertrouwen.”
Dat vertrouwen bleek cruciaal bij de verdere uitwerking. Het commissariaat is volledig opgebouwd in houtmassiefbouw met een dragende CLT-structuur die zowel wanden als vloeren vormt. De prefabricatiegraad liet een snelle montage toe en verkortte de werftijd, maar houtbouw vraagt tegelijk een grotere investering. “We hebben het programma daarom scherp bekeken en het gebouw 10 % compacter gemaakt. Door efficiënter te organiseren, creëerden we ruimte voor de structuur die we voor ogen hadden”, vertelt Arno Goedefroo.
Als publiek gebouw heeft het kantoor ook een voorbeeldfunctie. Het constructieve raster laat toekomstige herindelingen toe zonder zware structurele ingrepen. Compartimentering en brandveiligheid werden van bij de start geïntegreerd. “De manier waarop we werken verandert voortdurend. Met dat besef hebben we een gebouw ontworpen dat kan meebewegen. Tegelijk bewaakten we het karakter. Te veel flexibiliteit in zogenaamde ‘polyvalente gebouwen’ maakt een gebouw snel anoniem. Je moet een evenwicht vinden tussen aanpasbaarheid en identiteit. Die balans bepaalt de kracht van het ontwerp”, legt Goedefroo uit.
De identiteit van het commissariaat zit vervat in de gevel. Om discretie en veiligheid te garanderen, koos het bureau voor een aluminium frame rondom de houten draagstructuur.
Deze tweede huid is rechtstreeks opgehangen aan de houtstructuur en volgt het constructieve grid. De lichtblauwe geperforeerde panelen filteren het daglicht en laten tegelijk zicht naar buiten toe. Zo ontstaat een subtiel spanningsveld tussen openheid en bescherming. De sluier fungeert als zonwering en architecturaal gebaar. “We zochten een manier om licht en privacy te combineren. Dat gordijn vangt dat spanningsveld op”, aldus Arno Goedefroo. Aan de inkom opent het aluminium gordijn zich tot een luifel die bezoekers naar het onthaal begeleidt en het publieke karakter van het gebouw benadrukt.
Ook binnenin koos Goedefroo Architects voor een transparante aanpak. Het team vertrok vanuit een lowtechvisie met zichtbare technieken en installaties die geïntegreerd zijn in de vloeropbouw. Door de plafonds open te houden, blijft de houtstructuur leesbaar en kan het gebouw zich later eenvoudiger aanpassen aan nieuwe noden. “Hoe minder je moet wegwerken, hoe duurzamer het wordt. Dat vraagt vanaf dag één intens overleg met de ingenieurs en de aannemer.”
Die samenwerking speelde een sleutelrol in het project. Hoofdaannemer Artes, stabiliteitsexpert Abicon en houtbouwer Decleir dachten actief mee na over optimalisaties, ook in de verdere verfijning van de gevel. “Een resultaat als dit bereik je enkel wanneer alle partners in dezelfde richting kijken”, besluit Arno Goedefroo.
Abicon – Stabiliteitsstudie
Voor het nieuwe commissariaat van Politiezone Polder in Diksmuide nam Abicon de stabiliteitsstudie op zich. “Het ging om een wedstrijdaanbesteding waarin duurzaamheid een harde eis was”, zegt bestuurder Dieter De Leersnyder. “Samen met Goedefroo Architects kozen we voor een draagstructuur die volledig uit CLT bestaat. Dat was op dat moment – ruim vijf jaar geleden – uitzonderlijk, zeker voor een publiek gebouw met strikte veiligheidsvereisten. Als stabiliteitspartner dachten we al vroeg mee na over het bouwgrid en de structurele logica, zodat aanpasbaarheid en latere herindeling constructief mogelijk bleven.” Abicon stond in voor de berekening en uitwerking van alle houtstructuren: kolommen, balken, vloeren en trappenkernen. “Alle technieken bleven zichtbaar, dus elke koppeling en technische integratie moest structureel correct en esthetisch coherent zijn. Je ervaart het hout volledig, zonder dat je ziet hoe alles exact is samengesteld.” Dat vroeg om een doorgedreven studie van knooppunten en omkeerbare verbindingen, waarbij stabiliteit, brandveiligheid en uitvoerbaarheid al in de prefabricatiefase op elkaar werden afgestemd. Volgens Dieter De Leersnyder was het project tegelijk uitdagend en richtinggevend. “We hebben toen bewust ingezet op houtmassiefbouw. Noem het gerust pionierswerk. De kennis die we daar opdeden, vormt vandaag de basis voor nieuwe projecten waarin performantie, flexibiliteit en architecturale helderheid samenkomen.”
TECHNISCHE FICHE
Bouwheer Gemeente Diksmuide en Politiezone Polder
Architect Goedefroo Architects (Gent)
Studiebureau stabiliteit Abicon (Tielt)
Hoofdaannemer(s) Artes Group (Zeebrugge) en Decleir Houtconstructies (Kortemark)
