Platform voor de bouw
Gebouweigenaars en -gebruikers hechten steeds meer belang aan akoestisch comfort. Maar om dat te bekomen, moet er aan heel wat voorwaarden voldaan worden. Bovendien kan een klein foutje grote gevolgen hebben, want akoestiek is een breed en complex begrip. Met dit artikel hopen we vier hardnekkige misverstanden definitief de wereld uit te helpen.
Akoestiek is een vlag die vele ladingen dekt en die zo weleens voor onduidelijkheid zorgt. Zo worden geluidsabsorptie en geluidsisolatie geregeld met elkaar verward, terwijl het om twee afzonderlijke parameters gaat. Luchtgeluidsisolatie is de eerste stap op weg naar een optimaal akoestisch comfort. Daarbij zorg je ervoor dat geluid in de ruimte in kwestie blijft en dat het zich dus niet kan verspreiden naar aanpalende of nabijgelegen ruimtes. Zodra dat het geval is, is het zaak om storende nagalmen te vermijden door het interne geluid te absorberen. Het zijn twee facetten die totaal verschillende oplossingen vergen en ook niet te combineren zijn. Waar er in functie van luchtgeluidsisolatie vooral gewerkt wordt met massa of massa-veer-massasystemen om een afgesloten ruimte te bekomen en zogeheten geluidslekken te vermijden, wordt geluidsabsorptie vooral gegarandeerd via het gebruik van geperforeerde materialen, open structuren en zachte oppervlakken. Perforaties aanbrengen in een geluidsisolerende structuur in functie van de geluidsabsorptie is dus uit den boze.
De tijd dat akoestische ingrepen een negatieve impact hadden op de esthetiek ligt al ver achter ons, maar toch blijven sommigen vasthouden aan de hardnekkige misvatting dat beide aspecten moeilijk of zelfs helemaal niet met elkaar te verenigen zijn. Onterecht uiteraard. Sterker nog: elementen als akoestische plafond- en wandpanelen of geluidsabsorberende stoffen kunnen een ruimte net extra cachet geven. Belangrijk is wel dat ze vanaf de ontwerpfase volwaardig deel uitmaken van de interieurvormgeving en dat het dus niet zomaar om latere toevoegingen of aanpassingen gaat om een akoestisch probleem op te lossen. Want anders loop je uiteraard wel het risico dat de esthetiek eronder lijdt …
Akoestiek heeft een impact op volledige projecten, maar projecten hebben ook een impact op de volledige akoestiek. Dat vergt een integrale benadering, terwijl de verschillende akoestische aspecten – ruimteakoestiek, lucht- en contactgeluidsisolatie, gevelisolatie en installatielawaai – nog al te vaak los van elkaar behandeld worden. Een misvatting, want er is wel degelijk sprake van onderlinge beïnvloeding. Een typisch voorbeeld zijn appartementsgebouwen met een zeer performante gevelisolatie, waardoor het binnen erg stil is en bewoners zich mogelijk sneller zullen storen aan geluiden die afkomstig zijn van naburige appartementen. Ook andere technische aspecten, zoals thermische isolatie en brandweerstand, moeten meegenomen worden in die holistische denkoefening. Het is vaak zoeken naar oplossingen die al deze zaken combineren in plaats van elk aandachtspunt afzonderlijk aan te pakken en op die manier veel duurder uit te komen.
Nu we het toch over geld hebben: akoestiek wordt vaak beschouwd als een dure aangelegenheid, maar dat hoeft zeker niet zo te zijn. Tenminste: als er tijdig rekening mee gehouden wordt. Calculeer je akoestiek van meet af aan in bij de realisatie en de inrichting van een ruimte, dan zal dit geen exuberante (meer)kosten met zich meebrengen. Pik je het daarentegen pas in laatste instantie op, dan is er vaak al sprake van heel wat extra randvoorwaarden en minder flexibiliteit. Daardoor zijn er soms zelfs zwaardere ingrepen nodig om het beoogde akoestische comfort te bekomen of moet men zich noodgedwongen tevredenstellen met lapmiddelen. Kortom: hoe vroeger, hoe (kosten)efficiënter! Met de kanttekening dat de goedkoopste oplossing doorgaans niet de beste is. Wie een piekfijne akoestiek wil, moet er ook in willen investeren …
