Platform voor de bouw
Gastvrijheid zit diep verweven in de identiteit van het Psychiatrisch Centrum Gent-Sleidinge. Deskundige en herstelgerichte zorg zonder drempels staat daarbij centraal. Ook de nieuwbouw voor de K-dienst vertrekt vanuit deze zorgfilosofie en biedt een hedendaags antwoord op de psychosociale noden van jongeren.
Hoe creëer je een plek waar jongeren met psychische kwetsbaarheden niet alleen de best mogelijke hulpverlening krijgen, maar zich ook veilig en thuis voelen? Het Psychiatrisch Centrum Gent-Sleidinge (PCGS) zette hiertoe een eerste stap in 2013 met de renovatie en realisatie van het Zusterhuis tot therapieafdeling voor jongeren, dieper gelegen op de campus aan de Langendam. De intentie om de jongeren samen te brengen op een autonome campus bestond toen al en is sinds 2017 samen met VIPA in ontwikkeling. Met de oplevering van de nieuwe K-dienst is de jongerencampus nu een feit: een moderne en op zichzelf staande nieuwbouw, die in niets lijkt op een klassieke psychiatrische omgeving.
Abscis Architecten uit Gent stond in voor het doordachte ontwerp, dat inzet op de relatie tussen zorg, architectuur en landschap. “Het gebouw bestaat uit een centrale middenbeuk die fungeert als actieve binnenstraat, met aan weerszijden een vleugel als behandelunit”, duidt Yoannick Callebaut, architect bij Abscis Architecten.
Het project is opgevat als één bouwlaag: enerzijds een beveiligde afdeling voor intensieve behandelingen, anderzijds een open, gemengde afdeling die zorg op maat biedt met flexibele combinaties van dag- en nachtopvang. Beide richten zich op leefgroepen voor bewoners tussen twaalf en achttien jaar. Samen met multidisciplinaire consultatieruimtes vormt de parktuin met kinderboerderij, recreatie- en sportfaciliteiten een integraal onderdeel van de belevingsgerichte zorg. De vloeiende overgang tussen binnen- en buitenruimtes, het overvloedige natuurlijke licht en het ruime uitzicht op het groen versterken de verbondenheid met de natuur, wat wezenlijk bijdraagt aan het herstelproces.
Een geborgen, huiselijke setting vormde het vertrekpunt voor de ontwerpers. Die focus op tactiliteit bracht hen al snel bij houtbouw. Met uitzondering van de betonplaat en de verticale wanden in kalkzandsteen werd het gebouw nagenoeg volledig in hout opgetrokken. De zichtbare dakstructuur geeft de leefruimte een warme uitstraling, terwijl houten portieken en een houten gevelafwerking het materiaalconcept vormelijk doortrekken. Daarnaast draagt ook de combinatie van polybeton en vloerverwarming bij aan een aangenaam binnenklimaat. Ondanks de uitdagingen op het vlak van inertie, akoestiek en (brand)veiligheid zorgt de doordachte combinatie van materialen voor een performante oplossing.
“Met ruim zeventig jaar bewezen expertise en een klasse D8-erkenning heeft Everaert-Cooreman alle troeven in handen om publieke projecten succesvol uit te voeren”, zegt Fien Maes, aankoper bij Everaert-Cooreman. “Voor deze realisatie vormden we als algemene bouwonderneming een tijdelijke maatschappij met Wycor. Voor de houtbouw was er ook een intense samenwerking met Decleir Houtconstructies. Zowel bij de voorbereidingen als de uitvoering was elk bouwtechnisch detail van cruciaal belang. Houtbouw vereist immers een minutieuze voorbereiding: alle maten, uitsparingen en technische integraties moeten vooraf exact bepaald zijn.”
Met een groendak, BEO-veld, geothermische warmtepompen en een ventilatiesysteem D is deze nieuwbouw niet alleen een veilig, maar ook een duurzaam baken in het landschap. De technische installaties werden centraal ingeplant, zodat de houten daken inwendig zichtbaar blijven, wat de huiselijkheid accentueert. Het architecturale concept beoogt een therapeutische en rustgevende omgeving. Met zijn 2600 m² binnenruimte en 2900 m² beschermend dakvlak vormt het gebouw een doordacht geheel, compleet met prikkelarme ruimtes en een rooming-instudio.
“De realisatie kwam tot stand via een intense en constructieve samenwerking tussen bouwheer, architect en studiebureaus en werd uiteindelijk minutieus gerealiseerd door de tijdelijke maatschap van Everaert-Cooreman en Wycor. Met een warm hart wensen we de bouwheer veel succes bij het verder uitbouwen van deze veilige haven voor jongeren”, besluit Yoannick Callebaut.
TECHNISCHE FICHE
Bouwheer Psychiatrisch Centrum Gent-Sleidinge vzw (Sleidinge-Evergem)
Architect Abscis Architecten (Gent)
Hoofdaannemer(s) TM Everaert-Cooreman (Berlare) en Wycor (Wetteren)
