Platform voor de bouw
De Hertogensite in het hart van de Leuvense binnenstad is alweer een bijzondere trekpleister rijker. De voormalige zuidvleugel van het negentiende-eeuwse Sint-Pietersgasthuis werd zorgvuldig gerestaureerd en nieuw leven ingeblazen. Onder de naam Gasthuis by Martin’s Klooster vormt het gebouw voortaan een integraal onderdeel van het aanpalende viersterrenhotel, inclusief restaurant en congrescentrum.
Het Sint-Pietersgasthuis werd in 1838 in neoclassicistische stijl ontworpen door architect Alexander Van Arenbergh, geïnspireerd op het Hôpital Saint-André in Bordeaux. Het fungeerde ruim 170 jaar als ziekenhuis, tot de medische activiteiten naar Gasthuisberg verhuisden. Nadien raakte het gebouw in onbruik, maar zijn historische en architecturale waarde bleef overeind. Binnen de grootschalige reconversie van de Hertogensite – de voormalige ziekenhuiscampus tussen de Brusselsestraat en de Minderbroedersstraat, die wordt omgetoverd tot een nieuwe autoluwe stadswijk langs het water van de recent opengelegde Dijle – kreeg de voormalige zuidvleugel een fraaie nieuwe bestemming.
Dit bijzondere project werd gerealiseerd in opdracht van Resiterra en Martin’s Hotels, naar ontwerp van 360 architecten in samenwerking met Champels Creative Hospitality voor de inrichting. De restauratie en herbestemming van de oude ziekenhuisvleugel, die twee jaar in beslag nam, kadert binnen een bredere stedelijke visie die inzet op hergebruik van erfgoed in functie van een levendig, duurzaam stadsweefsel. Ze gebeurde dan ook met respect voor het oorspronkelijke bouwvolume en de typische neoclassicistische gevels. De bestaande structuur en materialen bleven maximaal behouden, terwijl nieuwe ingrepen discreet geïntegreerd werden. Het architecturale uitgangspunt was om de authenticiteit van het historische gebouw voelbaar te houden, maar tegelijk een functionele hedendaagse invulling te realiseren.
Gasthuis by Martin’s Klooster omvat drie primaire functies. De kelderverdieping en het gelijkvloers hebben een uitgesproken publiek karakter, met een nadrukkelijke focus op culinaire beleving. Restaurant Curatio – het Latijnse woord voor ‘zorg’, een subtiele knipoog naar de oorspronkelijke bestemming van het gebouw – serveert er dagelijks ontbijt, lunch en diner. Het telt 125 zitplaatsen en sluit via een ruim terras aan op het centrale park van de Hertogensite, dat zo ook voor buurtbewoners en bezoekers toegankelijk wordt.
Opvallend is de zorg waarmee de historische onderbouw in ere werd hersteld. De oorspronkelijke ijskelder van het ziekenhuis werd behouden en opengesteld voor het publiek. Daarnaast biedt een sfeervolle wijnkelder ruimte voor de organisatie van tastings en kleine evenementen. Deze functies wekken de historische plint opnieuw tot leven en versterken de relatie tussen erfgoed en hedendaagse stadsbeleving.
De eerste verdieping herbergt het nieuwe congrescentrum, dat zes vergaderzalen van 20 tot 50 m² en een uitbreidbare plenaire ruimte van 100 tot 150 m² voor bijeenkomsten tot 150 deelnemers omvat. Architecturaal onderscheidt het zich door een subtiel samenspel van oud en nieuw, op basis van een zorgzame aanpak die de historische elementen niet verdoezelt, maar net benadrukt. De neoclassicistische lijnen en het karaktervolle metselwerk zijn maximaal bewaard gebleven. Ook interieurdetails zoals het trappenhuis en originele vloerpatronen kregen een prominente plek in het nieuwe ontwerp. Waar nieuwe elementen zijn toegevoegd – zoals het terras of de wijnkelderinrichting – gebeurde dit met oog voor contrast én continuïteit.
Tegelijk zorgen grote ramen voor een royale natuurlijke lichtinval, terwijl akoestische optimalisaties en moderne technieken een optimaal comfort garanderen. De ruimtes zijn uitgerust met duurzame materialen en aangesloten op het geothermisch warmtenet van de Hertogensite, via de aanleg van een BEO-veld met boringen tot 150 meter diep. Dit resulteert in een optimale combinatie van erfgoedwaarde, functionaliteit en energie-efficiëntie.
Op de bovenste twee verdiepingen bevinden zich 32 nieuwe hotelkamers, waaronder vier suites met extra zithoek en bubbelbad. Daarmee groeit de totale capaciteit van Martin’s Klooster tot 135 kamers. Het interieur combineert een tijdloze afwerking en modern hotelcomfort met subtiele verwijzingen naar het verleden: houten structuren en muurfragmenten bleven zichtbaar, terwijl de inrichting rust en warmte uitstraalt. Het ontwerp respecteert de logica van het bestaande gebouw – hoge plafonds, lange zichtassen en verfijnde materiaalkeuzes – en sluit visueel aan bij het oorspronkelijke hotel. De architecten creëerden zo een optimale balans tussen historische beleving en eigentijdse elegantie.
Kortom: Gasthuis by Martin’s Klooster is veel meer dan zomaar een ‘hoteluitbreiding’. De herbestemming van het voormalige Sint-Pietersgasthuis hertekent de identiteit van de benedenstad en past in de bredere stedenbouwkundige strategie voor de Hertogensite, die reeds een ruime diversiteit aan woonvoorzieningen (rijhuizen, appartementen, cohousing …) herbergt en in de toekomst ook plaats zal bieden aan het prestigieuze Vesaliusproject, een Welzijnstoren en een nieuwe Podiumkunstensite. Zo slaat het project met succes de brug tussen erfgoed en vernieuwing, als cruciaal onderdeel van een duurzaam, aantrekkelijk en levendig stadsdeel dat verleden en toekomst met elkaar verbindt.
“Gasthuis by Martin’s Klooster is exemplarisch voor de duurzame stadsvernieuwing die we nastreven”, besluit Erik Van Hoof, CEO bij Resiterra. “Met de reconversie van de zuidvleugel van het voormalige Sint-Pietersgasthuis willen we het rijke erfgoed van Leuven ondersteunen en er tegelijk een nieuwe invulling aan geven. In navolging van de eerdere restauratie van de Biesttoren, de Blauwen Oijvaert en delen van de stadsomwalling brengt dit project de geschiedenis opnieuw tot leven in een context die gericht is op ontmoeting, beleving en duurzaamheid. Zo willen we niet alleen bijdragen aan de realisatie van een klimaatbestendige stad, maar ook aan de toekomst van alle Leuvenaars.”
TECHNISCHE FICHE
Bouwheer Resiterra (Leuven) en Martin’s Hotels (Rixensart)
Architect 360 architecten (Gent) i.s.m. Champels Creative Hospitality (Éghezée)
Hoofdaannemer(s) Vandebos Algemene Bouwonderneming (Alken)
