Bouwactiviteiten worden steeds complexer en kapitaalintensiever. Daarom zijn bouwwerven nog steeds een geliefkoosd doelwit voor criminelen. En hoewel er het afgelopen jaar beduidend minder incidenten gemeld werden, nemen de risico’s wel toe. Criminelen gaan namelijk steeds professioneler te werk en richten daarbij hun pijlen op essentiële materialen, waardoor projecten meer vertraging oplopen. Dat blijkt uit het criminaliteitsrapport voor de bouwsector van beveiligingsbedrijf Bauwatch België.
Net voor het bouwverlof stelt beveiligingsbedrijf BauWatch zijn jaarlijkse criminaliteitsrapport voor de bouwsector voor. Die bevraging van aannemers geeft een inzicht in de criminele activiteiten op Belgische bouwwerven. Uit de nieuwe resultaten blijkt dat op het eerste gezicht de situatie lijkt te verbeteren. Zo is de perceptie dat de criminaliteit op werven toeneemt, aanzienlijk gedaald van 63% naar 49,7%, waardoor België onder het Europese gemiddelde van 57,6% komt te liggen.
“Dat is een bemoedigende evolutie, maar die stabilisatie blijft echter op een hoog niveau en geeft niet de volledige realiteit weer, want criminelen gaan vandaag steeds professioneler en efficiënter te werk gaan, waardoor ze vaker onder de radar blijven”, zegt Johan Vrydag van BauWatch. “Op je lauweren rusten is dus geen optie. Bedrijven moeten strategisch bezig zijn met beveiliging van hun werven, want de georganiseerde misdaad heeft haar weg gevonden naar de bouwwerven.”
Zo blijkt uit het rapport onder meer dat maar liefst 60% van de respondenten het afgelopen jaar te maken kreeg met afpersing. 19% geeft zelfs aan effectief losgeld te hebben betaald. “Deze scores liggen hoger dan het Europese gemiddelde”, gaat Vrydag verder. “Ze bewijzen dat de invloed van georganiseerde misdaad geen uitzondering meer is, maar een structurele realiteit.”
Ondanks de toenemende blootstelling aan georganiseerde misdaad, lijkt het besef rond de risico’s af te nemen. Er worden minder perimeteromheiningen geplaatst en ook het aantal geplaatste alarminstallaties neemt af. “Paradoxaal genoeg lijkt men dus minder te investeren in fysieke beveiliging, terwijl de dreiging steeds groter, geavanceerder en georganiseerder wordt”, merkt Johan Vrydag op.
Een mogelijke verklaring is de perceptie dat er minder criminaliteit is. “Mogelijks onderschatten bedrijven het risiconiveau. Terwijl onze data net tonen dat de impact toeneemt en de organisatie van criminaliteit steeds professioneler wordt.”
En terwijl het aantal projecten dat vertraging opliep door criminele feiten met de helft daalde, nam de duurtijd van de vertragingen wel toe. Johan Vrydag: “Projecten die drie tot vier weken stilliggen omwille van een incident zijn geen uitzondering meer. Dat komt omdat criminelen hun pijlen steeds vaker richten op essentiële materialen en ook mobiele apparatuur, zoals voertuigen.” Tegelijk focussen ze zich ook meer op landelijke en afgelegen gebieden. “In die gebieden vinden we vooral veel infrastructuur- en energieprojecten. Locaties waar er vaak waardevolle materialen aanwezig zijn en er een beperkter toezicht is. Vandaar ook de grotere impact.”
Sectorfederatie Embuild bevestigt de trends en pleit voor meer preventieve maatregelen en extra waakzaamheid, zeker tijdens het komende bouwverlof. “Werfdiefstal is al lang geen zijdelings probleem meer voor bouw- en installatiebedrijven. Het is vandaag uitgegroeid tot een structureel bedrijfsrisico met zware financiële en operationele gevolgen. De impact van diefstal op werven gaat namelijk veel verder dan de waarde van het gestolen materiaal alleen. Voor veel bedrijven raakt het rechtstreeks aan hun rendabiliteit, planning en zelfs hun reputatie”, zegt CEO Niko Demeester.
Volgens Embuild is het ook noodzakelijk om steeds aangifte te doen. Zo krijg je een beter beeld van de problematiek. “Zonder aangiftes kan de politie geen gerichte controles uitvoeren en kunnen verzekeraars of overheden geen gepaste maatregelen nemen. Alleen door melding te maken, kunnen we het probleem verder terugdringen”, stelt Demeester. Daarnaast moeten bedrijven ook meer gaan beseffen dat diefstalpreventie een essentieel onderdeel vormt van professioneel werfbeheer. “Investeren in afgesloten werven, slimme camera’s, track- en trace-systemen en toegangscontrole is vandaag niet alleen noodzakelijk maar ook gewoon slim.”
In deze tijden moet beveiliging dan ook vooral als een strategische investering worden gezien. De gevolgen van criminaliteit wegen immers altijd zwaar door. “Daarom moet er echt een mentaliteitswijziging komen: van een reactieve benadering van beveiliging naar een proactieve, geïntegreerde aanpak”, besluit Johan Vrydag van BauWatch.