Platform voor de bouw
Van januari tot en met mei 2025 werden gemiddeld 1400 vergunningen per maand afgeleverd voor woningrenovaties. Dat is maar liefst 25 % minder dan in dezelfde periode in 2021. Enkele jaren geleden beseften de Vlamingen en de Vlaamse regering dat renovatie nodig was. Niet alleen om de klimaatdoelstellingen te halen, maar vooral ook om de energiefactuur naar beneden te krijgen, energieonafhankelijk te zijn in tijden van crisis en de waarde van onze verouderde woningen op te krikken. Maar sindsdien slabakt het aantal grondige renovaties. We hebben drie keer meer renovaties nodig dan vandaag om het verouderde woningpatrimonium in Vlaanderen voor te bereiden op de toekomst. Een helder politiek signaal hierover ontbreekt. Dit ontmoedigt burgers en bouwbedrijven om op renovatie in te zetten.
“Vindt de Vlaamse regering renovatie nog belangrijk? Door het schrappen van premies voelt dat niet meer zo. Burgers en bedrijven hebben nood aan een stabiel kader om investeringen te plannen. Als de spelregels en de doelstellingen voortdurend veranderen, stellen mensen hun renovatieplannen uit of haken ze af. Ook wordt de renovatieplicht met regelmaat van de klok in vraag gesteld. Maar weet dat een afschaffing van die maatregel de prijzen van energieverslindende woningen zou verhogen, zonder dat er meer renovaties bijkomen”, benadrukt Caroline Deiteren van Embuild Vlaanderen.
Sinds de piekperiode in 2021 neemt het aantal grondige woningrenovaties in Vlaanderen gestaag af. Van januari tot en met mei 2025 ging het in totaal om 7006 renovatievergunningen. Terwijl het in dezelfde periode in 2021 nog om 9404 renovatievergunningen ging, nam dat aantal stelselmatig af tot 8162 in 2022, 7419 in 2023, 7362 in 2024 en dus tot 7006 in 2025. De jaarcijfers volgen eenzelfde evolutie (Bron: Statbel).
Al geruime tijd schommelt het aantal energierenovaties in Vlaanderen jaarlijks rond de 1 % van het woningbestand, terwijl dat 3 % moet zijn. De drempel is niet alleen technisch of administratief, maar vooral financieel-psychologisch: gezinnen zien vooral de kost voor ze de baten na renovatie ervaren. We moeten deze drempel overwinnen met oplossingen die werken.
Investeringen in energie-efficiëntie verdienen zichzelf terug via een lagere energiefactuur én een verhoogde waarde van de woning. Het prijsverschil tussen een woning met een F-label en een A-label loopt in Vlaanderen op tot ongeveer 145.000 euro. Naast een lagere CO2-uitstoot beschermt renoveren en verduurzamen ook tegen de onzekerheid van internationale energieprijzen. Het maakt ons immers minder afhankelijk van gas uit het buitenland.
“Embuild Vlaanderen schuift vijf concrete maatregelen naar voren om een renovatiesprong te maken, waarbij een beter label gepaard gaat met een lagere energiefactuur: ‘label omhoog, factuur omlaag’ dient het devies te zijn”, stelt Caroline Deiteren.
Het belangrijkste is dat kandidaat-kopers van meet af aan een goed zicht hebben op zowel de aankoopprijs van een woning als het benodigde renovatiebudget. Zo kennen ze de échte prijs en komen ze niet voor verrassingen te staan.
“Als je vandaag op zoek gaat naar een woning, krijg je amper te zien hoeveel geld je nog moet investeren om de woning te renoveren naar energielabel D of hoger. Daarom is het een goed idee om die renovatiekosten meteen zichtbaar te maken naast de vraagprijs van de woning. Zo weten kopers direct wat ze boven op de aankoopprijs nog in de woning moeten investeren en passen ze hun biedprijs proactief aan”, aldus Caroline Deiteren.
Maak duidelijk hoeveel er bij woningen met een slecht energielabel verplicht geïnvesteerd moet worden om het huis te renoveren en zo ook meteen op te waarderen naar een groener label, zodat potentiële kopers de echte prijs van het huis kennen: de aankoopprijs én de renovatiekosten. Vandaag vind je prijsindicaties in het EPC. Maar niet alleen dienen die indicaties een grondige update te krijgen, ook dienen de renovatiekosten om minimaal label D te bereiken in de verkoopadvertentie naast de aankoopprijs te staan.
We moeten Vlamingen begeleiden bij het opstellen van een renovatieplan en hen helpen om de juiste aannemers te vinden. Zowel energiehuizen als experts uit de private sectoren kunnen gedegen verbouwbegeleiding bieden. Dat zal meer mensen overtuigen om de stap te zetten.
Er is nood aan een energetische taxshift, waardoor elektriciteit goedkoper wordt en de investering in een warmtepomp zo sneller terugverdiend wordt. Vandaag maken mensen hun huis reeds warmtepompklaar, maar vaak installeren zij nog een gasketel omdat dit financieel interessanter is. Dat dient te veranderen.
Er zijn meer grootschalige renovatieprojecten nodig waaraan Vlamingen kunnen deelnemen. Wanneer in een wijk meerdere gelijkaardige renovatiewerken worden gebundeld, gaat dit gepaard met een prijsvoordeel voor de klant en een efficiëntieverhoging voor de aannemer.
Beschikbare tools zoals MijnVerbouwpremie en MijnVerbouwlening zijn vooral bestemd voor de renovatierealiteit van eengezinswoningen. Zorg ervoor dat die ook geschikt zijn voor appartementsgebouwen (in mede-eigendom).
