Elke dag doelgericht onderzoeken, bijleren en samenwerken om een positieve impact te realiseren, daarvoor staat architectuur voor mij. Voor en door mensen. Voor en in samenwerking mét een omgeving. Sustainability in architectuur of, anders gezegd, toekomstbestendig en volhoudbaar bouwen, is voor mij de basis waarbij alles start. Waar mijn hart voor klopt. Al sinds mijn eerste werkdag in 2004.
Toch merk ik nog dagelijks een weerstand in de sector. Telkens opnieuw poppen bij duurzaamheidsvoorstellen dezelfde vragen op: “Waarom doen we dit?”, ”Wordt dit opgelegd?” of “Moet deze actie wel? Wat verdienen we eraan?”. Telkens opnieuw moet ik dan de uitdaging aangaan om partners voorbij die drempel te brengen zodat we kunnen starten met de “Hoe?”-vraag.
Het debat rond milieu en klimaatverandering blijft tegelijkertijd ook een mijnenveld van gepolariseerde meningen. De natuurrampen van de voorbije jaren, van overstromingen tot droogte, tot de bosbranden die deze zomer escaleerden over heel Europa, worden nog door velen geparkeerd als de natuurlijke evolutie van onze wereld of als iets waar toch niets meer aan te doen is. Die beide denkwijzen zorgen voor angst en een weerstand tegen het boeiende maar complexe verhaal dat ‘sustainability’ is, waardoor een project al te vaak strandt bij een engagementsverklaring in plaats van te eindigen bij een impactvol resultaat.
Vanwege de hitte en de droogte in het zuiden koos ik er deze zomer voor om op vakantie naar het noorden te trekken. Naar Denemarken. Een land dat mij eigenlijk nog vrij onbekend was. En net daar werd ik onverwacht verrast door een architectuur op zijn best. Ik ontdekte er projecten vol menselijke waarde, natuurlijk welzijn, plezier, technische verwondering, schoonheid en connectie.
In Denemarken slaagt men erin om – zowel in architectuur als stedenbouw – natuur, technologie, cultuur en de menselijke factor te verbinden en tegelijkertijd om strenge regels door te drijven op het vlak van ‘sustainability’. In dorpen en steden merkte ik de aandacht voor menselijk welzijn en het leven in én tussen de gebouwen. Men draagt zorg voor bestaande gebouwen, waarborgt het behoud van hun geschiedkundige en culturele waarde en laat tegelijkertijd ruimte voor innovatieve ontwerpen die de omgeving naar waarde schatten en deze tot in het gebouw trekken. Functionaliteit, schoonheid en design gaan er hand in hand.
Dit alles gebeurt zonder uitdagingen voor de toekomst uit de weg te gaan. Er wordt een duidelijk en sterk beleidskader voor duurzame architectuur naar voor geschoven als vaste basis. Op papier kende ik de Deense visie al. Maar ter plaatse kon ik heerlijk verdrinken in de manier waarop ze tot uitvoering wordt gebracht.
Ik stel me dan ook de vraag waarom onze lokale architectuur en stedenbouw dan zo anders ineensteekt. Waarom zitten wij zo vastgeroest aan ons klassieke systeem? Waarom bieden wij zo’n weerstand tegen innovatie en volhoudbare veranderingen? Waarom blijft het altijd bij pilootprojecten en schalen we ze niet op?
Geeft het oude getrouwe dan zoveel voldoening? Worden wij warm van lintbebouwing? Van leven in uitgepuurde dozen, ontdaan van elk detail om kosten te besparen? Van hitte-eilanden en lege stenen pleinen? Van ondergelopen kelders en overspoelde straten bij elke stortbui? Van gebouwen die volhangen met airco-toestellen en van onze energiefactuur die elke maand duurder wordt? Van steden waar menswaardig wonen stilaan niet meer te betalen valt?
Als ik mocht kiezen, dan koos ik voor meer Deense invloeden in onze architectuur. Ik wil me openhartig kunnen verwonderen. Uiting kunnen geven aan de liefde voor het vak. Liefde voor de mens als gebruiker van een ruimte. Liefde voor de natuurlijke omgeving die mij schoonheid, schaduw, gezonde lucht en zoveel meer geeft om mij te voeden. Ik wil in verbinding gaan met partners en stakeholders om waardevolle impact te realiseren. Samen bewust het onbekende induiken, ontwerpend en ploeterend waar nodig, om achteraf met voldoening te kunnen zeggen dat het resultaat een volhoudbare bijdrage levert aan onze maatschappij. En er dan met zijn allen van gaan genieten!
En jullie? Welke keuze willen jullie maken elke dag?
Angst of liefde?
Hilde Carens, Roadmapverantwoordelijke Materialen – Colruyt Group Real Estate