Platform voor de bouw
Lokale besturen staan voor een grote uitdaging om hun gebouwenpatrimonium CO2-neutraal te maken. Maar is het haalbaar om elk gebouw afzonderlijk te renoveren? In een podcast van het Vlaams Energiebedrijf (veb) vertellen vertegenwoordigers van stad Mechelen en gemeente Pelt waarom een strategische blik op het volledige patrimonium meer oplevert dan een verzameling renovatieprojecten.
Steden en gemeenten beheren vaak tientallen tot honderden gebouwen. Die allemaal energetisch renoveren vraagt enorme investeringen, terwijl de budgetten beperkt blijven. Volgens veb begint de oplossing bij een andere vraag: welke gebouwen heeft een organisatie in de toekomst werkelijk nodig?
Moderator Bavo Boutsen bespreekt die uitdaging met Annelies Van De Vijver, afdelingshoofd vastgoedmanagement bij stad Mechelen, Julie Mutsaers, deskundige gebouwen bij gemeente Pelt, en Steven Van Esser, transitiebegeleider bij veb.
Een centraal begrip is sufficiëntie : niet alleen gebouwen energiezuiniger maken, maar ook onderzoeken hoeveel ruimte werkelijk nodig is. Door functies te combineren en ruimtes te delen, kunnen lokale besturen hun patrimonium veel efficiënter benutten.
Veb maakt daarbij een onderscheid tussen zogenaamde DNA-gebouwen, die perfect matchen met de identiteit en werking van een organisatie, en gebouwen met een minder centrale rol. Voor die laatste categorie kunnen herbestemming, functiewijziging of afstoting interessanter zijn dan een klassieke renovatie.
Tussen Neerpelt en Overpelt creëerde de gemeentefusie mogelijkheden om bestaande gebouwen anders te gebruiken. Het voormalige gemeentehuis van Neerpelt kreeg meerdere publieke functies, waaronder de bibliotheek en het Huis van het Kind. Ook de brede school in Herent toont hoe onderwijs, kinderopvang en jeugdverenigingen ruimtes kunnen delen.
Mechelen, met een patrimonium van ongeveer 120 gebouwen, combineert energieaudits en gegevens uit het platform Terra
(patrimonium- en energiedatabank van de Vlaamse overheid) met budgetten en beleidsdoelstellingen om investeringen te prioriteren. De stad zet bovendien in op flexibel vastgoed. Zo werd het parkeergebouw aan het Keerdok ontworpen met de mogelijkheid om later als kantoorruimte te dienen.
Een vastgoedstrategie is meer dan een technische oefening. Gebouwen hebben ook maatschappelijke en emotionele betekenis. Daarom moeten beleidsmakers, technische diensten en gebruikers betrokken worden bij beslissingen.
De belangrijkste les? De energietransitie versnellen begint niet noodzakelijk met meer renovatieprojecten, maar met betere keuzes over welke gebouwen toekomst hebben en hoe ze optimaal gebruikt kunnen worden.
Beluister de podcast
Ontdek hoe lokale besturen hun gebouwen duurzaam renoveren richting 2050. In de eerste aflevering van de podcastreeks De Energietransitie van veb bespreken de gasten hoe lokale besturen hun gebouwenpatrimonium toekomstbestendig kunnen maken.
🎧 Beluister aflevering 1 via Spotify – Lokale besturen en gebouwen
