Platform voor de bouw
Leuven Bioscience Centre Ruimte voor de wetenschap van morgen

Leuven Bioscience Centre Ruimte voor de wetenschap van morgen

KU Leuven heeft Leuven Bioscience Centre in gebruik genomen: een onderzoeks- en onderwijsgebouw van 30.500 m² op campus Arenberg III in Heverlee. Het gebouw, is ontworpen door Proof of the sum in samenwerking met SVR-ARCHITECTS, Exilab part of Sweco en De Klerck Engineering. Biotechnologie vormt het verbindende thema tussenhet departement Biologie, een aantal onderzoeksgroepen van de universiteit en het centrum microbiologie van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) en KU Leuven.. Zo’n 500 onderzoekers, die voorheen verspreid zaten over verschillende locaties in de stad en op de campus, werken hier nu samen.

Toen het ontwerp in 2018 van start ging, kon niemand voorspellen welke experimenten er bijna tien jaar later in het gebouw zouden plaatsvinden. Onderzoeksgroepen groeien, fuseren en veranderen van richting, onderzoekstechnieken blijven zich ontwikkelen en de regelgeving rond inperking wordt steeds strenger. Die onzekerheid werd het uitgangspunt van het ontwerp: een gebouw dat zich aanpast aan een onderzoeksvraag die vandaag nog niet bekend is.

Een baken op de campus

Arenberg III, onderdeel van het Kasteelpark Arenberg, ontwikkelt zich tot een compacte campus waarin dichte bouwvelden worden afgewisseld met straten en pleinen. Om een omvangrijk programma op een relatief beperkt perceel onder te brengen, was bouwen in de hoogte noodzakelijk. Het resultaat is één helder, slank volume van veertien verdiepingen met een kenmerkende knik. Samen met de IMEC-toren en het Arenbergkasteel geeft Leuven Bioscience de campus en het bredere wetenschapscluster een nieuw herkenningspunt.

De knik organiseert het gebouw op de site. Hij beperkt de lengte van de oost- en westgevels en daarmee de blootstelling aan laagstaande zon. Samen met de gebouwen Quadrivium en Leuven Chem&Tech vormt Leuven Bioscience het meest westelijke campusplein. De hoofdingang ligt aan een licht oplopend landschap, met daaronder een ondergrondse fietsenstalling voor meer dan 1.500 fietsen die ook andere campusgebouwen bedient. Aan de verkeersluwe noordzijde schermt de knik een eigen logistiek plein af, zodat leveringen en andere gevoelige stromen buiten de publieke campusruimte blijven.

Van klimaatkamer tot collegezaal

Ongeveer twee derde van het gebouw bestaat uit laboratoria, elk met eigen technische eisen: klimaat- en kweekkamers, koel- en vriesruimtes, donkere ruimtes, biologische en chemische laboratoria. Ruim 6.000 m² is ontworpen volgens ML-II-eisen, waardoor de universiteit het aantal ingeperkte laboratoria naar behoefte kan op- en afschalen zonder grote ingrepen. Daarnaast omvat het programma onderwijspractica, een auditorium, kantoren, vergaderruimtes, tentoonstellingsruimte en eenlunch ruimte. Het gebouw biedt ruimte aan onderzoeksfaciliteiten om interdisiplinaire samenwerking te gedijen in bio-gerelateerd onderzoek op verschillende niveau’s – van molecules, tot cellen, tot organisme en ecosystemen.

Leuven Bioscience Centre Ruimte voor de wetenschap van morgen 1

Eén hart voor kennisdeling: de huiskamers

Innovatie ontstaat waar organisatie en ruimte elkaar versterken. Daarom is Leuven Bioscience ontworpen vanuit één hart. In de binnenhoek van de knik loopt een verticale reeks van dubbel- en driedubbelhoge ruimtes: de huiskamers. Het zijn de enige plekken waar het vaste stramien van het gebouw wordt onderbroken. Liften en toiletten komen hier uit, en koffiecorners, vergaderruimtes en flexibele werkplekken zijn er samengebracht. Onderzoekers uit verschillende groepen kruisen er dagelijks elkaars pad en kunnen er even halt houden voor een gesprek of om ideeën uit te wisselen buiten hun eigen laboratorium.

Elke huiskamer heeft een eigen sfeer: nadrukkelijk in de gemeenschappelijke ruimtes, subtieler in de vloerafwerking van gangen en laboratoria. Een samenhangend meubilairpalet verbindt de zones, terwijl de kleuren elk deel van het gebouw een eigen identiteit geven en helpen bij de oriëntatie. In de gevel doorbreken de huiskamers het regelmatige ritme, zodat het sociale hart ook vanaf de campus zichtbaar is. Op de hogere verdiepingen komen de gemeenschappelijke functies samen: daar liggen de lunch ruimte en het auditorium. Omdat er geen technische installaties op het dak staan, kon de bovenste verdieping bovendien een terras krijgen met uitzicht over de campus.

Leuven Bioscience Centre Ruimte voor de wetenschap van morgen 2

Gebouwd voor een onbekende toekomst

In plaats van elke verdieping af te stemmen op de eerste gebruikers, kent het gebouw over alle bouwlagen één nagenoeg universele plattegrond: een structuur van drie beuken waarin elke gewenste combinatie van laboratoria en ondersteunende kantoren past. Vloeren zonder doorhangende balken, uniforme verdiepingshoogtes en draagkracht en schachten met reservecapaciteit zorgen ervoor dat laboratoria en kantoren op termijn van functie kunnen wisselen. Nagenoeg het volledige programma kan zo op nagenoeg elke plek worden ondergebracht. Dat gaf de opdrachtgever tijdens het ontwerp ook de ruimte om beslissingen over de definitieve indeling zo lang mogelijk uit te stellen.

De gebouwtechnieken volgen hetzelfde principe. Ventilatie, in een laboratorium misschien wel de belangrijkste voorziening, werkt volgens een ringconcept: toevoer- en afvoerkanalen met uniforme afmetingen liggen als gesloten ringen over elke verdieping en zijn gedimensioneerd op een maximale capaciteit. Waar de lucht precies wordt afgenomen, maakt niet uit. Een laboratorium kan zo worden heringericht zonder de omliggende ruimtes te verstoren. Voor koeling, water en gassen geldt hetzelfde: strategisch dimensioneren en intelligent verdelen. De centrale luchtbehandeling staat op een tussenverdieping halverwege het volume. Dat verkort de kanaaltrajecten, houdt de verticale schachten compact en levert ruimte op voor toekomstige uitbreiding.

Het prefab draagframe is in een iteratief ontwerpproces afgestemd op de installaties, zodat constructie en techniek elkaar nergens kruisen. De constructie blijft in het zicht en het aantal afwerkmaterialen en details is bewust beperkt, wat de bouwkosten beheersbaar hield. Zo functioneert Leuven Bioscience als een incubator: kleine en grote onderzoeksgroepen kunnen op verschillende plekken, in wisselende samenstellingen en met veranderende behoeften ongestoord hun werk doen.

Duurzaam door aanpasbaarheid

Voor verwarming en koeling maakt het gebouw gebruik van geothermie. Warmterecuperatie en zonnepanelen dragen bij aan de energievoorziening, regenwater wordt opgevangen en hergebruikt, en LED-verlichting en energiezuinige liften beperken het verbruik. Minstens zo belangrijk voor de duurzaamheid is de levensduur: een gebouw dat zonder ingrijpende structurele werken kan worden aangepast, hoeft niet te worden vervangen wanneer het onderzoek verandert.

De eerste onderzoeksgroepen namen injuni 2026 hun intrek.

Gerelateerde artikelen

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Stuur ons een bericht

Wij gebruiken cookies. Daarmee analyseren we het gebruik van de website en verbeteren we het gebruiksgemak.

Details

Kunnen we je helpen met zoeken?

Bekijk alle resultaten