Platform voor de bouw
Op een voormalige industriële site in Schaarbeek, recht tegenover het befaamde Train World-museum, werd recent de laatste hand gelegd aan een ambitieus inbreidingsproject met een uitgesproken karakter. Drie nieuwbouwvolumes bieden er plaats aan een mix van appartementen, duplexflats, grondgebonden woningen en een handelsruimte, aangevuld met een gemeenschappelijke binnentuin van 2500 m² en een semiondergrondse parking. Dankzij de doordachte inpassing in het stedelijk weefsel, gecombineerd met een sterke focus op waterbeheer en energie-efficiëntie, vormt Mench een schoolvoorbeeld van brownfieldontwikkeling die ook de nabije omgeving een nieuw elan geeft.
Verwaarloosde en vervuilde stedelijke gebieden omtoveren tot duurzame, levendige wijken: dat is de missie van Revive. Het Mench-project past perfect in dit plaatje. Een volledig verhard terrein met kantoren en een industriële loods maakte plaats voor een residentieel geheel met in totaal 41 diverse wooneenheden, verspreid over drie nieuwbouwblokken. Het grootste volume (gebouw A) bevindt zich langs de Georges Rodenbachlaan en omvat 23 appartementen, twee duplexwoningen en een casco handelsruimte van 94 m². Gebouw B is een lager volume, dat haaks is ingeplant in het binnengebied en plaats biedt vijf aaneengeschakelde duplexwoningen. Gebouw C vervolledigt de bestaande bouwrij aan de achterliggende August Sniedersstraat en omvat nog eens elf appartementen.
Alle wooneenheden beschikken over een privaat terras en zijn georiënteerd naar de ruime binnentuin. Deze collectieve buitenruimte vormt een groene oase in de drukke binnenstedelijke omgeving. Daarnaast zijn er verschillende retentiedaken aangelegd (1260 m² in totaal), die bijdragen aan de buffering van het regenwater en zo het stedelijke rioleringsnet ontlasten. Ook de semiondergrondse parking met achttien plaatsen is naadloos ingebed in het landschapsontwerp. Op energetisch vlak scoort Mench evenzeer uitstekend. Individuele ventilatiesystemen D en lucht-waterwarmtepompen zorgen voor een optimaal binnenklimaat, terwijl zonnepanelen op de daken instaan voor de productie van groene stroom. In combinatie met vloerverwarming resulteert dit in een energiezuinige gebouwschil en woonunits met EPC-label A.
De realisatie van het Mench-project werd toevertrouwd aan Pellikaan Bouwbedrijf. “Van sloop tot sleutel-op-de-deuroplevering en groenaanplanting: het was een project met alles erop en eraan voor ons, met uitzondering van de toegangscontrole”, vertelt technisch directeur Rudy De Cock. “De voornaamste moeilijkheid schuilde in het binnenstedelijke karakter van de site, waardoor we gedurende de sloop- en bouwwerken enkele omringende gebouwen moesten stutten en stabiliseren met behulp van tijdelijke constructies, in samenwerking met gespecialiseerde firma’s en in nauw overleg met stabiliteitsbureau JZH & Partners. Bovendien is er sprake van een flink niveauverschil tussen de voorzijde – ter hoogte van de hellende Georges Rodenbachlaan – en het achterste gedeelte van de site. Lees: wat kelder is aan de voorkant, is tuinniveau aan de achterzijde. Gebouw A zit dus half in de grond, wat maakt dat we ook de stoep tijdelijk moesten stabiliseren met een berlinerwand.”
Een andere bijzonderheid is de semiondergrondse parking. “Vanaf de straatkant bekeken ligt ze effectief een niveau lager en zou je ze dus als ‘ondergronds’ kunnen bestempelen, maar in werkelijkheid bevindt ze zich op dezelfde hoogte als de grondgebonden woningen van gebouw B. De parking is wel overkapt met een groen retentiedak, met daaronder een klassieke opbouw in voorgespannen balken en welfsels.”
De drie woonblokken beschikken eveneens over een betonstructuur, met een maximum aan prefabkolommen en -wanden in de kelder en predallen als vloerafdekking. Daarnaast is er ook sprake van dragende wanden in kalkzandsteen, terwijl de niet-dragende scheidingswanden zijn gerealiseerd met behulp van verdiepingshoge geprefabriceerde cellenbetonpanelen van telkens 60 cm breed. De gele gevelstenen zijn hier en daar gecombineerd met donkerbruine exemplaren, zodat er op bepaalde plekken een speels patroon ontstaat.
Aluminium buitenschrijnwerk en uitpandige betonnen terrassen maken het plaatje compleet. Het hellend dak van gebouw C is tevens bekleed met gele tegelpannen.
Eind maart leverde Pellikaan de woonblokken op en half april was ook de binnentuin klaar. “Voor ons was dit een eerder atypische realisatie – voor het overige spitsen we ons hoofdzakelijk toe op sportinfrastructuur in de vorm van Design & Build-projecten – maar het was een leuke zijstap”, zegt Rudy De Cock. “Eenvoudig was het echter niet, temeer omdat we het binnengebied na verloop van tijd enkel nog konden bereiken via de brandweertoegang onder gebouw A, die dus lang als in- en uitrit van de werf gefungeerd heeft. De drukke locatie – recht tegenover het treinmuseum in Schaarbeek – zorgde bovendien voor extra uitdagingen op het vlak van organisatie, logistiek en parkeergelegenheid. Het eindresultaat mag er echter wezen. Een brownfield omtoveren tot een duurzaam woongeheel dat ook de omringende buurt danig opwaardeert: het is iets dat gezien mag worden. Mench misstaat dus zeker niet op onze fraaie referentielijst!”
TECHNISCHE FICHE
Bouwheer – Revive (Gent)
Architect – a practice (Brussel) i.s.m. Bureau Bouwtechniek (Antwerpen)
Hoofdaannemer(s) – Pellikaan Bouwbedrijf (Zaventem)
Leverancier prefabbetonelementen – Megaton/Structo Prefab Systems (Ninove)
