Een val op het bedrijventerrein: wie is aansprakelijk?

De rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge, beoordeelde recent de aansprakelijkheid van de bewaarder van een bedrijventerrein. Aanleiding was een vrachtwagenbestuurder die er vóór zonsopgang ten val kwam. De uitspraak is interessant omdat ze helder op een rij zet welke principes bij de beoordeling gelden.

Het ongeval alleen volstaat niet

De rechtbank wijst er eerst op dat het slachtoffer de bewijslast draagt. Het moet aantonen dat het bedrijventerrein, en meer bepaald een verhoogde inrichting met twee treden, een gebrek vertoonde én dat dit gebrek de schade heeft veroorzaakt.

Dat onderscheid is belangrijk. Het enkele feit dat iemand ten val komt en schade lijdt, bewijst nog niet dat de plaats van het ongeval een gebrek vertoonde.

Wat mag men van het terrein verwachten?

Volgens het vonnis heeft een zaak een gebrek wanneer ze een abnormaal kenmerk vertoont dat in bepaalde omstandigheden schade kan veroorzaken. De rechter beoordeelt dus of de toestand normaal of abnormaal was. Daarbij vergelijkt hij de zaak met een normale zaak van dezelfde soort en hetzelfde type, rekening houdend met wat men er redelijkerwijze van mag verwachten.

De concrete omstandigheden wegen zwaar door. In deze zaak waren de twee treden niet voorzien van een leuning, afzonderlijke markering of eigen verlichting. Bovendien hadden ze niet dezelfde hoogte. Toch betekende geen van die elementen op zichzelf dat de inrichting een abnormaal kenmerk vertoonde.

De rechtbank keek naar de volledige plaatsgesteldheid. De site was als geheel voldoende verlicht en ter hoogte van de tweede trede stond een grote gele stootpaal. Ook de bestemming van het terrein speelde mee: het was ingericht voor zwaar vrachtverkeer.

Veiligheidsadvies achteraf

Na het arbeidsongeval bezocht de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk de site. In zijn verslag stelde de dienst bijkomende maatregelen voor, zoals extra verlichting of markering. Het slachtoffer verwees naar die aanbevelingen.

Volgens de rechtbank bewijzen voorstellen om de veiligheid te verbeteren niet automatisch dat de eerdere toestand een gebrek vertoonde. Een latere aanbeveling is dus op zichzelf geen bewijs van aansprakelijkheid.

Een andere omgeving, een andere uitkomst?

Dat kan. Het ontbreken van een leuning of afzonderlijke markering zou in andere omstandigheden wél als een gebrek kunnen worden beoordeeld. Denk aan minder goede algemene verlichting, de afwezigheid van de opvallende stootpaal of een terrein met een andere bestemming.

De doorslag ligt dan ook niet bij één trede, leuning of lichtpunt. De vraag is of het terrein als geheel de veiligheid bood die men in die omstandigheden redelijkerwijze mocht verwachten.