Platform voor de bouw
De Stadsschouwburg van Kortrijk, waar al in 1920 de eerste noten weerklonken, werd van onder tot boven vernieuwd. Na drie jaar intensief werk en heel wat vakmanschap op de werf werpen alle inspanningen nu hun vruchten af. Op 4 november is het eindelijk zover: dan zwaaien de theaterdeuren opnieuw feestelijk open.
“Een architecturaal juweel dat diep verweven is met de geschiedenis van de stad vergt een respectvolle aanpak en ambachtelijk vakmanschap. Dit was dan ook het uitgangspunt bij de restauratie van de historische kern”, vertelt Sven Vandevyver, projectleider bij Furnibo.
Met de toevoeging van moderne nieuwbouwgedeeltes creëert architectenbureau WIT bovendien een boeiende dialoog tussen hedendaagse architectuur en historische elementen.
De historische gevel van de schouwburg, opgetrokken in neo-Vlaamse renaissancestijl, schittert na de restauratie opnieuw in volle glorie. Ook de grote schouwburgzaal werd grondig vernieuwd met maximaal respect voor de cultuurhistorische waarde. Verouderde bijgebouwen werden afgebroken, waardoor ruimte vrijkwam voor een hedendaagse, lichtrijke nieuwbouwuitbreiding. De nieuwbouw herbergt een gloednieuwe, ruime inkomzone met een centraal onthaal. Dit sluit aan op een grote, polyvalente foyer en een hip cultuurcafé. Op de bovenverdieping werd een nieuwe theaterzaal voor 200 zittende bezoekers gerealiseerd. Architecturaal rijst het volume als een eigentijds toneelgordijn boven de site uit en vormt het een herkenbaar landmark aan het Schouwburgplein.
Als veelzijdige totaalaannemer was Furnibo al van bij de start betrokken bij het project. Elk bouwproject brengt zijn eigen uitdagingen met zich mee, maar hier waren het er heel wat: een complex bouwproces, een logistieke puzzel en een bijzonder krappe werfzone. “Je moet weten dat het Schouwburgcomplex ingebed is in een historisch bouwblok. Daardoor was het noodzakelijk om het beton in situ te storten, wat een complexe bekisting en een nauwgezette uitvoering vereiste. En dan hebben we het bijvoorbeeld over wanden van 12 meter hoog in één stuk. Om vervolgens de bouwwerken vlot te laten verlopen, werd centraal op de site een torenkraan geplaatst”, schetst Vandevyver. “Bovendien bouwden we niet alleen fysiek, maar ook digitaal. Net in de combinatie van bestaande en nieuwe bouwdelen kwam het volledige potentieel van BIM tot zijn recht.”
Van begin af aan was toegankelijkheid een van de belangrijkste speerpunten van de renovatie. Naast rolstoeltoegankelijkheid zijn er prikkelarme ruimtes en diverse voorzieningen voor mensen met een auditieve of visuele beperking.
In het verlengde daarvan ontvouwt zich een doordacht circulatieplan dat bezoekers op een logische en intuïtieve manier door het gebouw leidt. De focus lag niet alleen op de bezoekers. Ook voor artiesten, technici en personeel werden de faciliteiten uitgebreid en verbeterd, met onder meer vernieuwde kleedkamers, douches en ruime backstagezones. Een slimme scheiding tussen publieke en logistieke zones laat leveranciers en technische crews toe om ongehinderd te werken. Voorts is de inpandige laad- en loszone een fantastische logistieke verbetering.
Ook op het vlak van theatertechnieken kreeg de Kortrijkse Schouwburg een indrukwekkende upgrade. Zo is de historische zaal voortaan uitgerust met een vernuftige, geautomatiseerde beweegbare vloer. Daarnaast is er geïnvesteerd in een computergestuurde, elektronische trekkenwand die decors feilloos aanstuurt. Samen met hoogwaardige akoestiek, geavanceerde led-theaterverlichting en digitale audionetwerken tillen deze hypermoderne technieken de theaterbeleving naar een ongekend niveau. Niet alleen de podiumtechnologie is state-of-the-art, ook voor klimatisatie en ventilatie werd gekozen voor de nieuwste energiezuinige installaties. Eén ding is duidelijk: de vernieuwde Kortrijkse Schouwburg is helemaal klaar voor de toekomst.
Al vijf generaties lang is het Kortrijkse familiebedrijf Dak- en Zinkwerken Stockman actief op de daken in Zuid- en Midden-West-Vlaanderen. “In het bijna 120-jarige bestaan van ons bedrijf werden de activiteiten flink uitgebreid. Op vandaag behoort de volledige dakopbouw tot onze métier”, vertelt zaakvoerder Tom Stockman. “Naast de meer traditionele toepassingen op hellende daken met pannen en (natuur)leien, behoren ondertussen ook zinkwerken en isolatiewerken tot onze kernactiviteiten. Ook voor complexe dakvormen (napoleonhoeden, toren, bollen, …) en specifieke uitvoeringen leveren we graag onze expertise en ervaring.” Complexe restauratiewerken aan beschermd erfgoed vereisen een officiële D24-erkenning. Stockman kan die niet alleen voorleggen, maar bewijst zijn expertise ook keer op keer in de praktijk. Zo is de dakrestauratie van de Kortrijkse Stadsschouwburg opnieuw een knap staaltje vakmanschap. “Veertig jaar nadat opa Stockman het dak van het Belfort onder handen nam, zijn we trots dat we met de dakrestauratie van de Kortrijkse Stadsschouwburg opnieuw een historisch monument in zijn oude glorie mochten herstellen. Dankzij de afwerking met natuurleien blijft de authentieke erfgoedwaarde prachtig behouden. Een kolfje – of liever: een lei – naar onze hand.”
Bij een hoogwaardige interieurafwerking mogen vloer- en wandtegels niet ontbreken. Dat bleek ook bij de renovatie en uitbreiding van de Kortrijkse Stadsschouwburg. Met ruim 20 jaar ervaring in tegel- en vloerwerken staat Xeram garant voor vakmanschap. Het Kortrijkse bedrijf is al meermaals een betrouwbare partner gebleken voor hoofdaannemer Furnibo en werd ook voor dit project ingeschakeld. “Diverse ruimtes, waaronder het volledig nieuwe publiekssanitair en de backstageruimtes, kregen een stijlvolle afwerking. Daarbij werd gekozen voor karaktervolle wand- en vloertegels in het formaat 10 x 10 cm”, vertelt zaakvoerder Kurt Verscheure. “In het gerenoveerde gedeelte werden waardevolle natuurstenen wand- en vloerelementen zorgvuldig gerecupereerd en herplaatst. Vakmanschap en materiaalkennis waren daarbij essentieel om de authentieke uitstraling te behouden.”Bijzonder was ook het hergebruik van de imposante blauwhardstenen tegels van 1,2 bij 1 meter. Tijdens de afbraakfase werden deze zorgvuldig gedemonteerd en op maat verzaagd om een tweede leven te krijgen op het nieuwe dakterras met openluchttheater, boven op het nieuwbouwgedeelte. Met een gewicht van ongeveer 180 kg per stuk vormden de tegels, in combinatie met de trapsgewijze opbouw op tegeldragers, een bijzondere uitdaging. “Het was een ware tour de force. We zijn trots dat we ons steentje – of zeg maar gerust: steen – konden bijdragen.”
