Platform voor de bouw
Met de realisatie van Brucargo Centraal heeft Brussels Airport opnieuw een belangrijke stap gezet in de verdere modernisering en uitbreiding van zijn cargozone. Op een site van 83.500 m² maakten acht verouderde gebouwen plaats voor drie nieuwe logistieke volumes met magazijnen, kantoren en ondersteunende infrastructuur, waaronder een markante parkeertoren. Dit ambitieuze Design & Build-project verhoogt niet alleen de bruikbare oppervlakte, de logistiek-operationele efficiëntie en het aandeel groen op de site, maar legt ook de nadruk op algemene duurzaamheid, flexibiliteit en een doordachte inrichting van de beschikbare ruimte.
Met 795.000 ton vervoerde goederen in 2025 geldt Brussels Airport als een van de belangrijkste logistieke en farmaceutische hubs van Europa. Om die leidende positie verder te versterken, investeert de luchthaven al geruime tijd in de vernieuwing van haar cargo-infrastructuur. De bouw van Brucargo Centraal vormt in dit opzicht een nieuwe mijlpaal, als eerste schakel in een reeks geplande (her)ontwikkelingen op het centrale gedeelte van de cargosite.
“Heel wat gebouwen dateren er uit de beginjaren van de luchthaven en voldoen zowel in technisch als logistiek opzicht niet meer aan de hedendaagse noden”, vertelt Gert Hoefnagels, Head of Build & Project bij Brussels Airport. “Vandaar dat we een grootschalige vernieuwingsoperatie op poten hebben gezet. Onze luchthaven is 24/7 in gebruik, dus een van de cruciale uitgangspunten was dat de operationele continuïteit gegarandeerd moest blijven. Via het nodige puzzelwerk tijdens het intensieve voortraject zijn we erin geslaagd om het oudste stuk van de cargozone eerst vrij te maken. Daar stonden in het verleden acht gebouwen, die een voor een afgebroken zijn in 2020-2021. Aansluitend zijn we dan begonnen met de realisatie van het nieuwe complex, met als doel om een toekomstgerichte hoeksteen te creëren voor de verdere opwaardering van Brucargo.”
Om deze ambitieuze plannen in de praktijk te brengen, schreef Brussels Airport een Europese tenderprocedure uit. Al snel bleek dat de tandem archipelago architects-Cordeel het beste concept had uitgedokterd, in de vorm van een compact complex met drie hedendaagse volumes die in totaal 34.200 m² magazijnruimte herbergen. “Van meet af aan stak hun ontwerp erboven uit, waarbij de doordachte inplanting en omgevingsinrichting een van de doorslaggevende argumenten was”, geeft Gert Hoefnagels aan.
“Aangezien Brucargo Centraal zich in een zone met verschillende circulatiestromen bevindt – vrachtwagentransport, fietsers, mensen die zich van de centrale parkings naar de verschillende gebouwen begeven … – hebben we deze maximaal van elkaar gescheiden”, vertelt Yannick Veny, architect-partner bij archipelago architects. “Daarnaast hebben we sterk ingezet op ontharding. Al wat buiten de benodigde logistieke draaicirkels viel, hebben we vergroend om een aangename werkomgeving te creëren en de biodiversiteit op de site naar een hoger niveau te tillen. Zo ontstonden er ook meteen buffers tussen de logistieke gedeeltes en de kantoren. In combinatie met de gehanteerde multi-tenantbenadering – lees: de gebouwen kunnen intern opgesplitst worden en dus meerdere huurders huisvesten – wisten we de bruikbare oppervlakte voor de warehousing met maar liefst 33 % op te krikken, terwijl we het aandeel verharding met 28 % konden reduceren.”
Duurzaamheid vormde een cruciaal uitgangspunt tijdens het volledige ontwerp- en bouwproces. Brussels Airport mikte resoluut op een BREEAM Excellent-certificering en stelde tegelijk hoge eisen inzake circulariteit en toekomstbestendigheid, in combinatie met de nodige aandacht voor gebruiks- en budgetvriendelijkheid. “We hebben dan ook geopteerd voor slimme structuren met een rationeel grid die we op een zo economisch mogelijke manier breed inzetbaar konden maken”, zegt Yannick Veny. “De kantoren zijn opgetrokken in een CLT-structuur, die in het kader van de BREEAM-certificatie een belangrijke bijdrage leverde qua CO2-reductie.
Qua gevelopbouw hebben we in samenspraak met studiebureau VK architects+engineers, part of Sweco geopteerd voor prefab houten invulcassettes – wat in akoestisch opzicht extra aandacht vergde – en C2C-gecerftificeerde vezelcementbeplating, die volledig mechanisch bevestigd werd. Voor de logistieke gedeeltes viel de keuze op een hybride structuur van betonnen kolommen en gelamineerde houten liggers, omzoomd door een solide plint in betonnen sandwichpanelen en daarboven binnendozen met minerale wol en een stalen bekleding. Ook deze materialen kan Brussels Airportin het kader van toekomstige rebrandings of vervangingen selectief demonteren en hergebruiken.”
Opvallend is dat de kopse zijdes van de gebouwen zijn uitgerust met betonnen brandgevels. Dit in functie van latere uitbreidbaarheid, wat eveneens een belangrijk leidmotief was. “Het complex moet in alle richtingen kunnen meegroeien met de toekomstige noden van de luchthaven en haar partners”, legt Yannick Veny uit. “Daarom zijn de gebouwen ook ‘inbreidbaar’, doordat ze kunnen worden opgesplitst in verschillende entiteiten. Brussels Airport kan dus enorm flexibel omspringen met de invulling van de volumes. Dat er nu vijf huurders met een eigen identiteit en huisstijl in zitten – een mix van grote internationale spelers en lokale kmo’s, verspreid over de drie gebouwen – is hier al meteen het beste bewijs van.”
Eveneens belangrijk om te vermelden, is dat de gebouwen volledig fossielvrij zijn en dat de kantoorgedeeltes integraal geklimatiseerd worden met behulp van een BEO-veld en geothermische warmtepompen. “In combinatie met de koelcellen die we moesten voorzien – goed voor 10.000 m² bijkomende temperatuurgecontroleerde opslagruimte – was dit toch wel een uitdaging”, aldus Yannick Veny. “We stellen het enorm op prijs dat dit gelukt is, want dat is voor Brussels Airport strategisch zeer belangrijk. Zo kunnen we onze leidende positie in gevoelige sectoren zoals farmaceutica, voeding en e-commerce verder uitbouwen. Daarnaast getuigt Brucargo Centraal van ons engagement om de duurzame transitie van onze cargozone te versnellen en onze ambitie om tegen 2030 als luchthaven een nettonuluitstoot te bereiken”, vult Gert Hoefnagels aan.
Ook de mobiliteitsinfrastructuur kreeg bijzondere aandacht. Een parkeertoren met vijfhonderd parkeerplaatsen en ruimte voor 21 vrachtwagens zorgt voor een efficiënte ontsluiting van de site, al vergde dit de nodige architecturale creativiteit. “De beschikbare footprint was zeer beperkt en het eerste parkeerniveau kon pas beginnen op 6 meter hoogte. Om dat niveauverschil te overbruggen, hebben we een uitpandige cirkelvormige hellingbaan toegevoegd – de ‘carrousel’, zoals wij hem noemen. Door voor het overige een constante hellingsgraad van 2 % toe te passen, was er geen enkele andere hellingbaan nodig, waardoor bestuurders vlot kunnen manoeuvreren. Qua ruimtelijke kwaliteit en gebruiksvriendelijkheid konden we op die manier een belangrijk verschil maken”, licht Yannick Veny toe.
Bij Brussels Airport kijken ze tevreden terug op het volledige traject. “We zijn zeer blij met de samenwerking tussen alle betrokken partijen en het eindresultaat dat eruit is voortgevloeid. Brucargo Centraal is binnen de beoogde timing en het vooropgestelde budget gerealiseerd, zonder belangrijke toegevingen of compromissen. Dit project toont perfect aan hoe we de cargozone van Brussels Airport willen (her)ontwikkelen: toekomstgericht, duurzaam en volledig afgestemd op de logistieke noden van morgen. Het is dus zeker een succesverhaal”, besluit Gert Hoefnagels.
“Dat kan ik alleen maar beamen”, pikt Yannick Veny in. “Hoewel het een Design & Build-project was, is het ontwerp dat we oorspronkelijk hadden uitgetekend voor het overgrote deel intact gebleven. Dat komt niet al te vaak voor, zeker omdat er en cours de route ook veel input is geweest van de verschillende gebruikers. Dit bewijst dat ons concept staat als een huis en met recht en reden de blauwdruk vormt voor de verdere modernisering en uitbreiding van Brucargo.”
Eoluz – PV-installatie
Aangezien Brucargo Centraal is opgevat als een duurzame logistieke hub, hoeft het niet te verwonderen dat het complex is uitgerust met een uit de kluiten gewassen PV-installatie. Deze werd vakkundig en in sneltempo geplaatst door Eoluz, conform een uitgekiende fasering en bijzonder strakke planning. “In totaal ging het om 7800 panelen, verspreid over de daken van de warehouses en de bijbehorende parkeertoren. Samen kunnen ze tot 4 MW groene stroom produceren. Daarmee is Brucargo Centraal toch een van onze grotere projecten”, vertelt Peter Keersmaekers, senior manager bij Eoluz. “Los daarvan situeerde de uitdaging zich vooral in de tijdsdruk en de coördinatie met de andere betrokken aannemers. We zijn er telkens in geslaagd om de vooropgestelde deadlines te halen en zijn blij dat we zo opnieuw een mooie opdracht konden uitvoeren voor Cordeel en Brussels Airport, waarmee we overigens niet aan ons proefstuk toe waren. Begin 2018 rustten we de nieuwe brandweerkazerne op de luchthaven reeds uit met een PV-installatie en recent deden we hetzelfde met P30, de nieuwe parkeertoren die fungeert als een mobiliteitshub voor het luchthavenpersoneel en autoverhuurbedrijven. Daar ging het om 2300 panelen, die we aanbrachten op een smalle stalen luifelconstructie boven de dakparking. Dergelijke complexe projecten zijn een kolfje naar onze hand, vermits we ze qua engineering steevast snel rondkrijgen met ons team van technisch gedreven mensen.”
TECHNISCHE FICHE
Bouwheer Brussels Airport Company (Brussel)
Architect archipelago architects (Brussel, Leuven)
Hoofdaannemer(s) Cordeel Belgium (Bilzen-Hoeselt)
