Platform voor de bouw
De nood aan betaalbare huisvesting blijft groot in Vlaanderen, terwijl klassieke bouwtrajecten vaak veel tijd in beslag nemen. In verkaveling Begijnenwinning in Tessenderlo-Ham werd daarom met succes gekozen voor een alternatieve aanpak. In het kader van de raamovereenkomst ‘Modulaire Woningen 2023’ verrezen er onlangs op amper vier maanden tijd twintig kwalitatieve houtskeletbouwwoningen. Of hoe een doorgedreven voorbereiding, gestandaardiseerd bouwconcept en geïntegreerde samenwerking kunnen leiden tot een aanzienlijk kortere uitvoeringstermijn, zonder afbreuk te doen aan kwaliteit, comfort en architecturale uitstraling.
Drie jaar geleden sloot Wonen in Vlaanderen een raamovereenkomst af met drie private consortia om het grote tekort aan betaalbare woningen op een alternatieve en vooral veel snellere manier te reduceren. Via dit systeem kunnen woonmaatschappijen en lokale besturen gedurende vier jaar – tot eind 2027 – een beroep doen op gestandaardiseerde ontwerp- en bouwconcepten voor onder meer sociale woningen, noodwoningen en huisvesting voor specifieke doelgroepen. Een van deze consortia bestaat uit B+-architecten en Dethier, die eind juni met tien sociale koopwoningen en tien sociale huurwoningen in verkaveling Begijnenwinning hun tweede ‘raamovereenkomstproject’ opleverden.
Dat B+ architecten en Dethier elkaar vonden in het kader van dit bijzondere woningbouwinitiatief stond in de sterren geschreven. “Naast B+ architecten heb ik in 2020 ook Mosard opgericht, wat staat voor ‘Modular Open System for Architectural Design’”, vertelt Ruben Braeken, architect-zaakvoerder bij B+ architecten en Mosard. “Dit vanuit het idee dat gebouwen niet langer volledig maatwerk moeten zijn, want dat is simpelweg onbetaalbaar. Als we meer op basis van standaardelementen zouden kunnen ontwerpen en bouwen, zonder in te boeten aan architecturale creativiteit, zouden we projecten veel sneller en efficiënter kunnen realiseren. Dat is meteen ook de reden waarom Dethier me gecontacteerd heeft om de krachten te bundelen in het kader van de raamovereenkomst.”
Dethier is van zijn kant dan weer grote fan van Design & Build-trajecten. “Bouwen is vandaag enorm complex, er kruipen heel veel uren in, er zijn tal van specifieke aandachtspunten (technieken, akoestiek, brandweerstand enzovoort) … Als je al die kennis vanaf dag één rond tafel kunt verzamelen – gekoppeld aan standaardisatie, betaalbaarheid en vooral snelheid (lees: maximale repetitiviteit in het voortraject en minimale doorlooptijd op de werf) – dan kan je echt wel bijzonder efficiënt te werk gaan”, benadrukt Koen Smets, projectmanager Ontwikkeling en D&B bij Dethier.
Dat dit geen loze woorden zijn, bewezen B+ architecten en Dethier met het Begijnenwinningsproject, dat ze uitvoerden in opdracht van Wonen in Limburg. Op amper vier maanden tijd twintig kwalitatieve én betaalbare sociale woningen realiseren die aan alle technische en esthetische eisen voldoen: het is een prestatie van formaat. “Wat ons 2D-moduleconcept onderscheidt, is dat het niet ontwikkeld is door een prefabbouwer of een aannemer-fabrikant – die voornamelijk vanuit logistiek oogpunt denken – maar vanuit het perspectief van een architect”, legt Ruben Braeken uit. “In Vlaanderen is elk perceel anders – iedere afmeting, alle voorschriften … – en net dat zijn de parameters waarvan we vertrekken. Vervolgens raadplegen we de elementenbibliotheek die we samen met Dethier ontwikkeld hebben om zo gestandaardiseerd, betaalbaar en dus ook schaalbaar mogelijk woningen met architecturale meerwaarde te ontwikkelen.”
In uitvoering werkt Dethier samen met Machiels Building Solutions als vaste onderaannemer voor de prefab houtskeletbouw. “Hoewel de raamovereenkomst officieel zo heet, is het woord ‘modulair’ in ons geval eigenlijk fout gekozen, want dan denken veel mensen al snel aan 3D-modules of containers. Terwijl wij bouwen op basis van slim geconfigureerde standaardelementen”, geeft Koen Smets aan. “Vandaar dat wij soms spreken over compatibel bouwen”, pikt Ruben Braeken in. “Het gaat over het zoeken van compatibiliteit tussen de elementen in onze bibliotheek, zodat ze nadien als een soort Ikea-meubel in elkaar kunnen worden gezet op de werf.”
Het Begijnenwinningsproject is zeker geen eindpunt. Ondertussen is de realisatie van het derde ‘raamovereenkomstproject’ in Hoogstraten reeds van start gegaan, met februari 2027 als beoogde einddatum. “Aansluitend beginnen we met de bouw van 34 woningen in Lochristi, die op hun beurt tegen het zomerverlof van 2027 klaar zouden moeten zijn, en trekken we tevens naar Oostende, waar we 103 appartementen/woningen optrekken. In Oudsbergen realiseren we daarna ook nog eens 28 wooneenheden, dus de trein is echt wel vertrokken”, zegt Koen Smets. “Steeds meer woonmaatschappijen zijn overtuigd van ons concept en ook de buurtbewoners zijn enorm onder de indruk. Ze zijn bij wijze van spreken een week op vakantie en plots staan er bij thuiskomst zeven woningen extra. Ook voor hen is een kort en krachtig bouwtraject uiteraard veel gunstiger dan een jaar lang iedere zaterdag geluidshinder te moeten verduren. En hoewel het om een innovatief bouwconcept gaat, zien de woningen er vrij traditioneel uit, met typische rode baksteengevels.”
“Belangrijk om nog even aan te stippen is dat we echt wel een kwalitatieve opbouw hanteren”, stelt Ruben Braeken. “De akoestiek is bijvoorbeeld uitstekend, wat zeker niet in alle houtskeletwoningen het geval is. Omdat onze aanpak zo uitgekiend is, hoeven we geen compromissen te sluiten en zitten er geen spreekwoordelijke addertjes onder het gras.” Ter besluit haalt Koen Smets de integrale samenwerking aan als een van de belangrijkste succesfactoren: “Alle knopen zijn reeds doorgehakt wanneer de werken van start gaan, waarna we conform de leanmethode met dagplanningen werken om de bal continu aan het rollen te houden op de werf. Aangezien er geen tijd te verliezen is, is het cruciaal om te kunnen terugvallen op lokale partners die weten hoe alle details in elkaar zitten, hoe de verschillende elementen onderling gekoppeld kunnen worden enzovoort. Naast kennis is dat ook een kwestie van vertrouwen. We zijn blij dat tot nog toe alles zo vlot verlopen is en kijken al reikhalzend uit naar de volgende projecten!”
De twintig modulaire nieuwbouwwoningen op de Begijnenwinningsite in Tessenderlo-Ham kregen elk een eigen tuinhuis. “Het was belangrijk dat die tuinhuizen duurzaam en onderhoudsvrij zouden zijn, dus zo kwamen wij in beeld”, vertelt Ivana Canini, CEO bij Telluria, dat zich toespitst op de productie en plaatsing van metalen tuinconstructies, poolhouses, omheiningen, opbergboxen enzovoort. “We beschikken over een zeer breed assortiment met allerhande verschillende modellen, waardoor we voor iedere situatie een passende oplossing kunnen bieden. Aangezien het in dit geval om halfopen tweewoonsten ging, is er geopteerd voor een duoconfiguratie, waarbij telkens twee tuinhuizen tegen elkaar staan. Iedere werkdag konden we op die manier twee aaneengeschakelde tuinhuizen opbouwen en perfect inspelen op de nood aan een snelle, efficiënte uitvoering in dit vooruitstrevende huisvestingsproject. Hiermee bewezen we eens te meer dat we als bedrijf ook ons mannetje staan op de projectmarkt, dus dit is een waardevolle referentie voor ons die zeker naar meer smaakt!”
