Platform voor de bouw
Het Gentse bedrijvencentrum The Loop is opnieuw een bijzonder kantoorgebouw rijker. Het nieuwe hoofdkwartier van Farys combineert een doordachte volumetrie met uitgesproken aandacht voor duurzaamheid en gebruikskwaliteit. Het BREEAM Outstanding-ontwerp, dat bestaat uit een compacte combinatie van een uitgestrekt plintvolume en een Z-vormige bovenbouw met zes verdiepingen, vertaalt een complexe functionele puzzel naar een helder en leesbaar geheel. Daarmee sluit het aan bij de ambitie om niet alleen de interne werking van de watermaatschappij te optimaliseren, maar ook te anticiperen op toekomstige normen en regelgeving, zoals de nieuwe EU-Taxonomie.
Wie Gent een beetje kent, kent ongetwijfeld ook het Farys-gebouw in de Stropstraat. Binnen afzienbare tijd verhuist de watermaatschappij echter naar Veld 5 van The Loop, waar het een nieuwe hoofdzetel liet optrekken die nadrukkelijk inspeelt op de huidige en toekomstige comfort- en duurzaamheidsnormering. Bovendien kan Farys zijn activiteiten er meer dan ooit centraliseren. “Renovatie en uitbreiding van de bestaande vestiging was eveneens een optie, maar dat dreigde een complex verhaal te worden. Daarom viel al vrij snel de beslissing om uit te wijken naar een nieuwe locatie. Aangezien we reeds andere kantoorprojecten voor Banimmo gerealiseerd hadden in The Loop, was de link snel gelegd”, vertelt Dimitri Vermeire, projectarchitect bij ARCH & TECO.
Het nieuwe Farys-gebouw bestrijkt een oppervlakte van 10.318 m². Het plintvolume omvat twee parkeerniveaus, logistieke zones en een ruim laboratorium. De Z-vormige bovenbouw herbergt twee kantoorvleugels, die met elkaar verbonden zijn via een centraal circulatiegedeelte met inpandige terrassen op iedere verdieping. Dit laatste is op de begane grond gekoppeld aan een inkompaviljoen en een binnenplaats met watertuin. “De inrichtingsstudie die destijds was uitgevoerd voor Veld 5 van The Loop gaat uit van vlakken van 18 x 18 meter in het grondplan. Dat was dus een belangrijke ontwerpparameter, net als de stedenbouwkundige eis dat de footprint van het gebouw boven dekniveau maximaal 1500 m² mocht bedragen, inclusief een hoogtebeperking van maximaal zes bouwlagen.
De Z-vormige configuratie kwam tot stand in functie van de ruimtelijke organisatie, oriëntatie, bezonning en schaduwwerking”, legt Dimitri Vermeire uit.
Een van dé kernwoorden in dit project was duurzaamheid, in de breedste zin van het woord. Dit op basis van de BREEAM Outstanding-criteria en de richtlijnen van de nieuwe EU-Taxonomie, met extra focus op het materiaalgebruik en de toegepaste technieken (BEO-veld, warmtepompen, PV-panelen …). “Daar kwamen heel wat specifieke studies aan te pas”, geeft Dimitri Vermeire aan. “Zo viel de keuze voor de gesloten geveldelen – na uitgebreid onderzoek – op een combinatie van EPS-isolatie en steenstrips. Dit bleek immers een flinke materiaal- en CO
2
-reductie mogelijk te maken, onder meer omdat er minder transportbewegingen nodig waren in vergelijking met volwaardige bakstenen”, duidt Dimitri Vermeire. “Aangezien het gebouw bestemd is voor Farys, hebben we in samenwerking met duurzaamheidsbureau Sureal ook veel aandacht besteed aan hemelwaterbeheer, met als doel om een T100-project te realiseren. Lees: pas bij een hevige stortbui die in principe eens in de honderd jaar voorkomt, zal de uit de kluiten gewassen wadi overlopen naar de straat. Daarnaast zijn er ook retentiedaken met een vrij hoge opbouw en dito waterbufferende capaciteit aangelegd. Een goed voorbeeld hiervan is het ruime groendak op niveau 1, dat aansluit op dat van het naburige gebouw en ook meteen als daktuin en -terras kan fungeren, inclusief rechtstreekse link naar het bedrijfsrestaurant.”
De cascorealisatie van het nieuwe Farys-complex was in handen van Algemene Bouw Maes, dat net als ARCH & TECO een echte thuismatch speelde. “De grootste uitdaging schuilde in de strakke planning, met als voornaamste bottleneck de uitvoering van een BEO-veld met 48 geothermische boringen onder de funderingsplaat, aangevuld met een aantal boringen naast het gebouw. De geothermische boringen werden uitgevoerd na de schroefpalen. Daardoor duurde het een vijftal maanden vooraleer alle werken tot en met de funderingsplaat afgerond waren”, geeft hoofdprojectleider Jonas Van Durme aan. “Nadien ging het snel: de kelder werd op twee maanden tijd uitgevoerd en was eind januari 2025 klaar. Net na het bouwverlof van 2025 zaten we al op niveau +6. Kortom: de prefabbetonstructuur van de bovenbouw is op amper zes maanden tijd gerealiseerd. Ook de afwerking ging vlot, hoewel het ETICS-systeem met steenstrips enkel mocht worden toegepast bij een oppervlaktetemperatuur van meer dan 5 °C. Aangezien we daar pas in augustus 2025 mee konden starten, waren er tussen november en januari vrij veel dagen die niet in aanmerking kwamen. De gevels moesten dus evenzeer op korte tijd gerealiseerd worden. Met succes, want sinds februari bevindt het gebouw zich in afgewerkte toestand.”
Ook Algemene Bouw Maes droeg zijn steentje bij aan de verwezenlijking van de duurzaamheidsambities. “Zo stond er van begin tot eind een battery pack op de werf, enerzijds om stroompieken op te vangen en anderzijds omdat we slechts een werfaansluiting van 63A kregen, wat de beschikbare elektrische capaciteit aanzienlijk beperkte. De tijdelijke verwarming van het gebouw gebeurde dan weer op basis van biodiesel, aangeleverd door Cargill. Dit zorgde voor een aanzienlijke CO2-reductie en 30 % minder fijnstof gedurende de werffase. Ook de materiaalkeuze werd zorgvuldig afgestemd op de milieueisen. Voor de ter plaatse gestorte structuren was CEM III A-beton opgelegd, maar voor de funderingsplaat en de paalkoppen van de kelder zijn we nog een stap verder gegaan door CEM III B-beton te gebruiken. Het gebouw voldoet nu al aan de Europese duurzaamheidsdoelstellingen van 2050, dus dat gaf dit bijzondere project nog een extra dimensie. Ik ben erg trots op de prestatie die we als werfteam hebben neergezet en de kwaliteit van het werk dat we hebben geleverd”, besluit Jonas Van Durme. “Terecht, want de samenwerking verliep erg vlot en het eindresultaat mag er wezen”, beaamt Dimitri Vermeire. “Het is een heel mooi gebouw geworden en ook Farys, dat zelf instaat voor de verdere inrichting, is zeer tevreden. Daar doen we het voor!”
TECHNISCHE FICHE
Bouwheer – Banimmo (Brussel)
Architect – ARCH & TECO (Gent)
Hoofdaannemer(s) – Algemene Bouw Maes (Gent)
Leverancier prefabbetonelementen – Megaton/Structo Prefab Systems (Ninove)
Electro Verbeke – Elektrotechnieken
Voor het lot elektriciteit van het Farys-project deed Algemene Bouw Maes een beroep op Electro Verbeke. “Het gaat om een casco+-gebouw, wat betekent dat een deel van de technische installaties al mee gerealiseerd zijn. We zijn begonnen met de hoogspanningsinstallatie, waarbij we een transfo van 1600 kVA plaatsten om het volledige gebouw en 85 toekomstige laadpalen van elektriciteit te voorzien. Daarnaast hebben we verschillende elektrische verdeelborden geïnstalleerd, waaronder een algemeen laagspanningsbord, enkele verdeelborden in de kelder en ook telkens een verdeelbord op iedere verdieping van de kantoorvleugels in functie van eventuele latere verhuur. Voorts hebben we de fiberverbinding, wifi- en camerabekabeling, toegangscontrole, branddetectie en inbraakbeveiliging uitgevoerd. Tot slot hebben we ook nog een reeks zonnepanelen geplaatst op het dak. Kortom: alle elektrotechnieken die reeds geïnstalleerd konden worden hebben we voor onze rekening genomen, conform een zeer strakke timing”, vertelt projectleider Nico Pattijn. “Doordat er en cours de route nog heel wat wijzigingen werden doorgevoerd en de aanvraag voor nieuwe elektriciteits-aansluitingen niet meer zo vlot verlopen als in het verleden, was het een erg pittige opdracht om alles in minder dan een jaar rond te krijgen”, vult bestuurder Isabelle Verbeke aan. “Desondanks zijn we erin geslaagd om de beoogde timing te respecteren, onder meer door geregeld extra personeel in te schakelen. De woorden flexibiliteit en aanpassingsvermogen zijn hier dus wel op hun plaats. Het was de tweede keer dat we aan de slag mochten voor Algemene Bouw Maes, nadat ze ons eerder al inschakelden voor de nieuwe uitvalsbasis van Ekopak in Deinze. Net als toen kunnen we terugblikken op een positieve samenwerking, dus dat smaakt zeker naar meer!”
Socotec – Controle gesloten ruwbouw, bouwschil en technieken
Om ervoor te zorgen dat het plaatje bij de realisatie van het nieuwe hoofdkantoor van Farys zowel bouwkundig als technisch volledig zou kloppen, deed bouwheer Banimmo een beroep op controlebureau Socotec. Dit als onderdeel van een pakket van drie gebouwen en in het kader van de tienjarige aansprakelijkheidsverzekering. “Bij het Farys-project ging het enerzijds om een controleopdracht voor de gesloten ruwbouw – lees: de draagstructuur die ontworpen is door het stabiliteitsbureau – en de bouwschil (windstabiliteit en waterdichting van gevels, daken en buitenschrijnwerk). Anderzijds voerden we ook een controleopdracht uit voor de technieken”, vertelt technisch directeur Isabelle Valaert. “Door na te gaan of alles wordt uitgevoerd volgens de regels van de kunst, conform de geldende normen en richtlijnen, minimaliseren we het risico op latere schadegevallen zoals waterinfiltraties of loskomende elementen. Dat is een extra geruststelling voor de bouwheer, zeker in het geval van specifieke ontwerpen of detailleringen waarbij we allerhande verschillende aspecten met elkaar moeten zien te rijmen. Ook controle van brandveiligheid en binnenafwerking behoren overigens tot ons uitgebreide kennisgebied.” Bouwen wordt alsmaar complexer, dus de meerwaarde van een onafhankelijk controlebureau als Socotec is groot, benadrukt ook consultant Elina Karanastasi. “We bieden projectzekerheid gedurende het volledige bouwproces en erna. Dit dankzij de vroegtijdige detectie en het vermijden van potentiële problemen, wat leidt tot een beperking van schaderisico’s en beheersing van kosten gelinkt aan gebreken. Aangezien we jaarlijks enorm veel projecten opvolgen en een sterke link hebben met de academische wereld, zijn we ook een soort kenniscentrum. Op basis van onze ruime ervaring en expertise kunnen we proactief meedenken, veelvoorkomende fouten vermijden en al in een vroeg stadium zogeheten red flags detecteren. In dit project merkten we eens te meer dat onze input sterk op prijs wordt gesteld, want de samenwerking was zeer aangenaam. Door meerdere projecten samen te doen, is er een vertrouwensband gegroeid met Banimmo en de betrokken bouwactoren. De lat ligt hoog – niet alleen op bouwkundig en technisch, maar ook op esthetisch en economisch vlak – maar zo hebben we het graag!”
