Platform voor de bouw
Van de volières van vogelpark Paradisio tot Edenya, het meest recente prestigeproject in Pairi Daiza (Brugelette): de weg die oprichter-CEO Eric Domb en zijn team in de afgelopen dertig jaar hebben afgelegd, is ronduit indrukwekkend, met de ambitie om zo veel mogelijk mensen te laten genieten van de schoonheid van de natuur als voornaamste drijfveer. Jérémy Lannoy, technisch directeur bij Pairi Daiza, en Pascal De Beck (Silent Architecture), hoofdarchitect van het park, vertellen wat de voornaamste uitdagingen waren bij de realisatie van wat door het Guinness Book of Records officieel is uitgeroepen tot ‘grootste tropische serre ter wereld’.
Met duizenden dieren en planten uit de hele wereld, verzameld rond een waterloop in een 4 hectare grote serre waar bezoekers zelfs kunnen overnachten om zich volledig onder te dompelen in de schoonheid van de natuur, kent Edenya nergens ter wereld zijn gelijke. Dit gebrek aan vergelijkbare realisaties vormde dan ook een eerste cruciale uitdaging voor de ontwerpers. Pascal De Beck: “In tegenstelling tot de andere Werelden in het park toont Edenya de gordel rond de evenaar op verschillende continenten, zonder zich te beperken tot één specifieke geografische regio. Een doorlopend en samenhangend landschap op drie niveaus – de begane grond, het bladerdak en het onderwatergedeelte – stelt bezoekers in staat om naar hartenlust zes biotopen te ontdekken (rainforest, dry forest, riverine, beach, cliff jungle, waterfall), met water als rode draad.”
Om de rijke diversiteit aan fauna en flora te huisvesten, kozen de ontwerpers voor een uitgestrekte glazen constructie van circa 200 x 200 meter en een (quasi) plat dak met een vrije hoogte van meer dan 20 meter. Een driedimensionaal systeem dat uitzonderlijke overspanningen van 50 meter mogelijk maakt, hield het vloerplan vrij voor een vloeiende landschapsinrichting.
Hoogwaardige dubbele beglazing zorgt voor transparantie én thermische isolatie. De imposante technische installaties die nodig zijn voor het comfort van de dieren, planten en bezoekers (met name de filtering van de bassins) zijn onzichtbaar, onhoorbaar en reukloos ontworpen en naadloos weggewerkt in het reliëf van het landschap.
Edenya laat de traditionele logica van in gesloten verblijven onderverdeelde dierentuinen achter zich en hanteert, net als de rest van Pairi Daiza, een innovatieve aanpak van dierlijke diversiteit om bezoekers de complexiteit van natuurlijke interacties te tonen en tegelijkertijd de veiligheid te waarborgen. Verschillende soorten leven samen in elkaar overlappende territoria. Zo kunnen vogels vrij rondvliegen in de hele serre en zijn de maki’s ondergebracht in een afgebakende zone, die op haar beurt is onderverdeeld in subzones waar kleine carnivoren zoals fretkatten en woestijnvossen leven. Pascal De Beck: “Het was een enorme uitdaging om een weelderig natuurlijk landschap te scheppen op de kale, vlakke site van de voormalige parking, waarbij een spanningsveld werd gecreëerd tussen de berg (een technische toren) en de zee (lagune).”
Voor Jérémy Lannoy schuilde de grootste uitdaging in het concipiëren van een milieuvriendelijke serre die de aanwezige dieren en planten het hele jaar door een stabiel klimaat biedt. Ook in dit opzicht speelt water een belangrijke rol: opgevangen en gerecupereerd regenwater voedt de geautomatiseerde besproeiing.
De serre herbergt verschillende klimaatzones (droog, vochtig) dankzij aangepaste ventilatie- en ontvochtigingssystemen en is ontworpen als een perfect geïsoleerde ‘doos’, die voldoet aan dezelfde EPB-eisen als een hotel van deze omvang. De energie die wordt gebruikt voor ventilatie en verwarming (via een reeks warmtepompen) is hernieuwbaar, met dank aan de gigantische capaciteit van de bestaande zonnecarport van Pairi Daiza en geothermie (in uitvoering), waarbij het gebruik van fossiele brandstoffen alleen wordt overwogen wanneer de hoofdsystemen het laten afweten. In de winter wordt het energieverbruik geoptimaliseerd via mechanische ventilatie met warmtewisselaar, aangestuurd door een weerstation. In de zomer beperkt free cooling het temperatuurverschil tussen binnen en buiten tot 3 °C.
Op zaterdag 7 februari opende Edenya officieel zijn deuren voor het grote publiek. Na vier jaar lang de complexe coördinatie te hebben verzorgd tussen een honderdtal bedrijven, waarvan 90 % Belgisch – variërend van kleine vaklui (kunstmatige rotsen, rieten daken …) tot grote gespecialiseerde ondernemingen (beton, aquarium, serreconstructies …) – is Jérémy Lannoy verheugd met het resultaat, ook al zal het nog een beetje tijd vergen alvorens de planten en dieren volledig geacclimatiseerd zijn. “Edenya vloeide voort uit een lang menselijk avontuur, waaraan alle betrokken partijen hun steentje hebben bijgedragen. Dit door zelfs in periodes van twijfel en op moeilijkere momenten niet af te wijken van de koers die we vooraf bepaald hadden. Bedankt aan iedereen die dit unieke project mee mogelijk heeft gemaakt!”
TECHNISCHE FICHE
Bouwheer Pairi Daiza (Brugelette)
Architect Silent Architecture (Schaarbeek)
Hoofdaannemers ruwbouw TM Dherte – CIT Blaton – BPC Group – Sanctuary (Brussel)
